حقوق بين الملل مترجم سیدخلیل مرتضوی

دزدي دريايي با مجوز دولت (privateer or corsair) شيوه كار آنها نيز مشابه دزدي دريايي معمولي است با اين تفاوت كه تحت نظر دولت يا بصورت حق الزحمه يا با استناد به پروانه‌ دستگير كردن‌ كشتي هاي ‌بازرگاني ‌دشمن ‌و غارت‌كردن‌ آنها (letter of marque) كه از طرف دولت يا حكومت سلطنتي وقت صادر شده است، اقدام به تصرف و غارت كشتي هاي تجاري متعلق به دشمن مي كنند. بطور مثال قانون اساسي ايالات متحد در سال 1787 مجلس اين كشور را مجاز به صدور مجوز دستگيري و غارت كشتي هاي تجاري دشمن و اقدامات تلافي جويانه نمود. اين مجوز(letter of marque) توسط كنوانسيون بين المللي به رسميت شناخته شده است و به اين معناست كه به لحاظ فني نمي توان اينگونه دزدها را ماداميكه به اهداف نامبرده شده در ماموريتشان حمله مي كنند، بعنوان دزدي دريايي متهم كرد. اين احتياط قانوني هميشه افراد مربوط را نجات نمي دهد، و اینکه فرد مزبور در مقام یک دزد دریایی در نظر گرفته شود یا یک مجري ماموريت دزدي دريايي قانونی، بستگي زيادي به اين دارد که افراد مورد حمله، تحت حفاظت كشور صادركننده مجوز اين ماموريت يا تحت حفاظت هدف مورد حمله قرار گرفته، باشند. مقامات اسپانيايي اينگونه دزدان دريايي خارجي را در حاليكه مجوز غارت كشتي هاي تجاري را به دور گردنشان مي انداختند اعدام مي كردند تا به اين ترتيب بر مردود بودن اين عمل از نظر خودشان تاكيد كرده باشند. بعلاوه بسياري از كورسر ها پا را فراتر از محدوده مجوز صادره گذاشته و به ناوگان كشتي هاي بازرگاني كشورهايي كه در صلح بودند نيز حمله مي كردند( توماس تو و ويليام كيد از اين نمونه دزدان بودند) و در نتيجه خود را در شمول كنوانسيون مبارزه با دزدي دريايي قرار مي دادند. با اين وجود چنين مجوزهايي پوششي را براي دزدي هاي دريايي آنها فراهم مي كرد، به اين شكل كه اموال غارت شده از كشتي هاي بي طرف يا دوست بعد از غارت كشتي هاي تجاري دشمن به آنها پرداخت خواهد شد. مشهورترين كشتي هاي دزدان دريايي بربري در مديترانه كورسرهاي مالتي به فرماندهي اس تي جان تحت نظر امپراطوري عثماني و دانكيكرها تحت خدمت امپراطوري اسپانيا بودند. تنها در سال هاي 1626 تا 1634 دزدان دريايي دولتي 1499 كشتي را غارت و 336 كشتي ديگر را غرق كردند. از 1609 تا 1616 انگلستان 466 كشتي تجاري خود را در اثر اينگونه دزدي ها از دست داد و 160 كشتي بريتانيايي بين سالهاي 1677 تا 1680 توسط الجزايري ها تصرف شد. يكي از معروفترين دزدان دريايي دولتي سر فرانسيس دريك بود. حامي او ملكه اليزابت اول بود كه اثبات شده است رابطه آنها منافع زيادي براي انگلستان داشته است. دزدان دريايي دولتي در قرون هفدهم و هجدهم درصد بالايي از كل نيروي هاي نظامي در دريا را تشكيل مي دادند. در طول جنگ 9 ساله، فرانسوي ها سياستي را در جهت تقويت دزدي دريايي دولتي اتخاذ كردند كه حملات جين بارت مشهور، به كشتي هاي هلندي و انگليسي معلول آن بود. انگلستان حدود 4000 كشتي تجاري خود را در طول جنگ از دست داد. در ادامه جنگ هاي مربوط به كسب تاج و تخت و جانشيني اسپانيا، حملات دزدان دريايي دولتي ادامه يافت و بريتانيا 3250 كشتي تجاري خود را از دست داد. در طول جنگ هاي مربوط به جانشيني در اتريش، بريتانيا 3238 كشتي تجاري و فرانسه 3434 كشتي تجاري را در مسير حركت بسوي بريتانيا از دست دادند. در طول جنگ شاه جرج( شاخه اي از جنگ هاي صورت گرفته در شمال آمريكا جهت جانشيني اطريش)، تقريبا 36000 آمريكايي از قبل يا بعد از آن بعنوان دزد دريايي دولتي روي كشتي ها خدمت مي كردند. در زمان انقلاب آمريكا 55 هزار دريانورد آمريكايي بعنوان دزدان دريايي دولتي روي كشتي ها خدمت مي كردند. دزدان دريايي دولتي آمريكايي حدود 1700 كشتي داشتند و 2283 كشتي دشمن را تصرف كردند. در بين سال هاي پاياني جنگ انقلاب و سال 1812، كمتر از 30 سال، بريتانيا، فرانسه، نيپل(ناپولي، بندري در جنوب غربي ايتاليا) و كشورهاي بربري(کشوران اسلامى شمال افريقا)، اسپانيا و هلند حدود 2500 كشتي آمريكايي را تصرف كردند. باج و غرامت هاي پرداختي به كشورهاي بربري حدود 20 درصد درآمد ساليانه دولت ايالات متحده را در سال 1800 دربرمي گرفت. در طول جنگ ها داخلي آمريكا، اتحاديه دزدان دريايي دولتي بطور موفقيت آميزي يكپارچگي ناوگان بازرگاني را مختل کرد دزدي دريايي دولتي(Privateering) با تصويب قانون بين الملي سال 1856 در پاريس از بين رفت   عصر جديد(پیشرفته) دزدی دریایی و دریازني کشتی ها هنوز به شكل موضوع قابل توجه ایی باقي مانده است(با خسارات جهانی تخمین زده شده بين 13 الی 16 ميليارد دلار امریکا در هرسال)، بویژه در آب های بین اقیانوس های هند و درياي سرخ، خارج از سواحل سومالی و همچنین در تنگه مالاگا و سنگاپور كه اين مكانها مورد استفاده بيش از 50 هزار كشتي در سال مي باشند. اخیرا جریان رشد سریع دزدی دریایی خارج از سواحل سومالی تلاش هاي بين المللي را به رهبري ايالات متحده بر آن داشته است تا اقدام به گشت زني و محافظت از آبهاي اطراف شاخ آفريقا نمايند. دزدان دریایی جديد به استفاده از قايق هاي كوچك علاقه دارند و از مزيت هاي تعداد کم خدمه در کشتی های تجاري سوء استفاده مي كنند. آن ها همچنین از کشتی های بزرگ برای تامین قايق های کوچکتر مورد استفاده در دزدي و تصرف كشتي ها استفاده می نمایند. دزدان دریایی امروزی می توانند موفق باشند، زیرا درصد زیادی از تجارت بین المللی از طریق کشتی رانی و حمل و نقل دریایی صورت مي گيرد. بسياري از مسيرهاي كشتيراني اصلي از بخش های کم وسعت دریا (مثل خليج عدن و تنگه مالاگا) مي گذرد، که این امر كشتي ها را مستعد تصرف شدن با قایق هاي موتوری کوچک مي كند. از ديگر مناطق فعال مي توان جنوب درياي چين و رود نيجر (Niger Delta)را نام برد. با توجه به افزایش استفاده از اين مسيرها، بسیاری از این کشتی ها باید سرعت خود را برای کنترل ترافیک و ناوبری کاهش دهند و همين مسئله باعث مي شود به اهداف اصلي دزدان دريايي تبديل شوند. همچنین، دزدان دریایی اغلب در محدوده آبهاي کشورهای در حال توسعه با ناوگان نظامي كوچك و مناطق دچار جنگ و كشمكش هاي داخلي كه داراي مسیرهای تجاری بزرگ هستند، عملیات خود را اجرا می کنند. دزدان دریایی گاهی اوقات با کشتیرانی در آب های تحت کنترل از سوی دشمنان تعقیب کننده ی خود، از دست دشمنان فرار می کنند.  با پایان جنگ سرد، نيروهاي دريايي اقدام به كوچك كردن خود و كاهش گشت زنی كردند و تجارت افزایش یافت و دزدی دریایی سازماندهی شده را به مراتب آسانتر کرد. دزدان دریایی جديد گاهی اوقات با اتحادیه هاي جرائم سازمان یافته مربوط مي شوند، ولی غالبا بخش هایی از گروه های کوچک فردی به شمار می روند. كميته بین المللی دریایی (IMB) آمار مربوط به حملات دزدان دریایی مربوط به قبل از 1995 را ثبت كرده است. مستندات آنها نشان دهنده گروگان گیری بسيار زياد است که به عنوان نوعي خشونت غالب بر ضد دریانوردان است. به عنوان مثال درسال 2006 ، 239 حمله رخ داد ، 77 عضو خدمه دزدیده شدند و 188 نفر به گروگان گرفته شدند ولی تنها 15 حمله دزدهای دریایی منجربه قتل شد. در سال 2007 حملات با 10درصد افزایش به 263 مورد رسید. در حملات گزارش شده 35% افزایش در استفاده از اسلحه بوده است. تعداد خدمه ایی که مجروح و زخمی شده اند 64 نفر بوده است در حاليكه در سال 2006 تنها 17 نفر بود. اين تعداد شامل گروگان گیری و دزدیدن كه در آن مجروح شدن در كار نبوده، نیست. در سال 2009 اين رقم با توجه به رشد حملات در خليج عدن و سواحل سومالي افزايش يافت. بين ژانويه و سپتامبر تعداد حملات از293 حمله به 306 مورد افزايش يافت. دزدان در 114 مورد به كشتي وارد شدند و 34 كشتي را ربودند. استفاده از سلاح گرم از 76 مورد در سال قبل به 176 مورد در سال 2009 رسيد. در بعضی موارد، دزدان دریایی امروزی علاقه ایی به محموله و بارهای کشتی ندارند واساساً علاقه به گرفتن متعلقات شخصی خدمه و محتویات گاو صندوق کشتی دارند، که ممکن است شامل مقدار زیادی پول نقد مورد نیاز برای دستمزد و هزينه هاي بندري باشد. در موارد دیگر، دزدان دریایی خدمه و کارکنان کشتی را مجبور به پياده شدن مي كنند و سپس کشتی را به بندری جهت رنگ كردن و ساخت هویت جدید با استفاده از اسناد و مدارک جعلي که اغلب از سازمان هاي تبهكار و فاسد خریداری شده است، هدایت مي کنند.  همچنین دزدی های دریایی پیشرفته مي تواند در نواحی كه داراي ثبات سياسي نسيت رخ بدهد. به عنوان مثال، بدنبال عقب نشنیني آمریکا از ویتنام به دزدی دریایی تایلند از طرف ویتنامی هایی که برای فرار به قایق رو آورده بودند، بسيار كمك شد.
مضاف بر این در ادامه فروپاتشی دولت سومالی، رهبران نظامي منطقه در آن ناحیه به کشتی هایی که از طرف سازمان ملل كمك هاي غذايي می آوردند، حمله کردند. گروه های فعال محیطی از جمله محافظان دریا، هنگاميكه اقدام به كوبيدن يا پرتاب كردن اسيد بوتيريك بر روي عرشه كشتي هاي صيد ماهي، شكار غير قانوني كوسه، نهنگ، فوك و .. مي كنند، متهم به همدستي در دزدی دریایی و تروسیم می شوند. در دو مورد آنها وارد كشتي شكار نهنگ ژاپني شدند. اگر چه آن ها از سلاح های گرم كشنده استفاده نمي كنند اما شيوه و اسلوب آنها از بعضي جهات مانند دزدان دريايي است. حمله و یورش بر ضد کشتی عبوري ایالت متحده امریکا بنام Seabourn Spirit دور ازساحل سومالی در نوامبر سال 2005 میلادی نمونه ایی از بعد پيچيده دريانوردي دزدان دریایی به شمار می رود. دزدان دریایی حمله خودشان را بیشتر از 100 مایل (160 کیلومتر ) دورتر از ساحل با قایق های سرعتی که از یک کشتی بزرگتر به آب انداخته شده بود اجرا كردند. حمله کنندگان مجهز به سلاح های گرم اتوماتیک و یک آر.پي جي (سلاح ضد زره) بودند. بسیاری ازكشور ها، ورود کشتی ها به آب های ساحلي یا بنادرشان را در صورتيكه خدمه كشتي جهت مقاومت و جلوگيري از دزدي دريايي مسلح شده باشند، ممنوع کرده اند. شرکت های کشتیرانی گاهی اوقات نيروهاي امنيتي خصوصی را استخدام می کنند.  تعاریف جديد دزدی دریایی شامل فعالیت های ذیل است: - حمله به كشتي و ورود به آن - اخاذي و غصب اموال  - گروگانگيري اموال  - ربودن افراد جهت گرفتن غرامت و پول براي آزادي  - آدمكشي - دزدي - عملياتهاي تخريبي كه در اثر آن كشتي غرق شود  - توقيف اموال كشتي يا خود کشتی - غرق ساختن كشتي با هدف قبلی   مسائل و مشکلات سیاسی امروزه، هواپیماها و کشتی ها به خاطر مسائل و مشکلات سیاسی نيز ربوده مي شوند. مباشران و مرتکبان این فعالیت ها می توانند در مقام دزد دریایی توصیف شوند ( به عنوان مثال، لغت فرانسوی برای « هواپیما ربا “Pirate de lair” می باشد بطور تحت الفظي یعنی «دزد دريايي هواپیماربا») اما در انگلستان معمولاً از لغت(hijacker) هواپیماربا استفاده مي شود. بعنوان یک نمونه، ربودن کشتی مسافربری غیر نظامی ایتالیایی به نام Achille lauro است که بطور كلي به عنوان یک فعالیت دزدی دریایی در نظر گرفته شده است.همچنین دزدان دریایی امروزه از تکنولوژی هاي مدرن زيادي استفاده مي كنند. گزارش شده است که جرائم دزدی دریایی شامل استفاده از تلفن های همراه، تلفن هاي ماهواره ايي، GPS، سيستم هاي سونار(ردياب صوتي)، قايقهاي تندرو پيشرفته، تفنگ هاي نيمه خودكار، تفنگ هاي ساچمه ايي، هفت تیر، سلاح های سواره و حتی آر.پی.جی و پرتاب کننده های نارنجک می باشد . تلاش هاي موفقيت آميز در برابر دزدي دريايي كشتي هاي بين المللي به بالگرد مجهز شده اند كه در محدوده آبهايي كه دزدي دريايي گزارش شده است اقدام به گشت زني مي نمايند، اما اين مناطق بسيار وسيع هستند. بعضي از كشتي ها به تجهيزات مخصوص مقابله با دزدان دريايي مجهز شده اند، نظير وسيله صوتي كه با ارسال امواج صوتي بسوي هدف مورد نظر، صداي بسيار قوي را توليد مي كند كه منجر به پارگي پرده گوش و وارد كردن شوك به دزدان دريايي مي شود و بقدري دزدان را دچار ناراحتي مي كند كه مجبور مي شوند سلاح خود را زمين بگذارند يا فرار كنند. همچنين در صورتيكه كشتي تحت تعقيب دزدان قرار مي گيرد با افزايش سرعت و اقدام به فرار و ايجاد موج مي كنند. مشهورترين كشتي هاي دزدان دريايي مشهورترين كشتي هاي دزدان دريايي بربري در مديترانه كورسرهاي مالتي به فرماندهي اس تي جان تحت نظر امپراطوري عثماني و دانكيكرها تحت خدمت امپراطوري اسپانيا بودند. تنها در سال هاي 1626 تا 1634 دزدان دريايي دولتي 1499 كشتي را غارت و 336 كشتي ديگر را غرق كردند. از 1609 تا 1616 انگلستان 466 كشتي تجاري خود را در اثر اينگونه دزدي ها از دست داد و 160 كشتي بريتانيايي بين سالهاي 1677 تا 1680 توسط الجزايري ها تصرف شد دزدی دریایی یکی از استثنائات وارد براصل آزادی دریانوردی وازجمله جرایمی است که سابقه ی آن به دوران باستان وبیش ازسه هزارسال پیش برمی گردد. از زمان ساخت نخستین كشتی ، دزدی دریایی , یكی از اصلی‌ترین عامل بر هم زدن امنیت دریایی در آبهای جهان بوده است اما امروز روشهای دزدان دریایی به ربودن كشتی و گروگان گیری خدمه آنها ارتقاء یافته است البته عوامل زیادی از جمله استفاده از فناوری‌های مدرن در كشتیها و در پی آن كاهش تعداد خدمه بر روی عرشه و بزرگتر شدن اندازه كشتی نیز در افزایش تعداد حملات دزدان دریایی تأثیر بسزایی داشته است. این در حالی است كه فقدان منابع مالی، بسیاری از گروه‌های جدایی طلب را به تأمین منابع مالی مورد نیاز خود برای اقدامات سیاسی از طریق ربودن كشتیها، قایقهای باری و گروگان گیری خدمه شناورها ترغیب كرده است. علاوه بر این عوامل برخی مناطق و خطوط مرزی دریایی نیز زمینه را برای رشد و پیشرفت فعالیتهای دزدان دریایی فراهم كرده كه بهترین مثال در این مورد منطقه جنوب شرق آسیا با مجمع الجزایر فیلیپین و اندونزی با 20 هزار جزیره است. به طوری كه این تعداد جزیره , خطوط مرزی بسیار پیچیده‌ای را بین این دو كشور بوجود آورده كه این امر خود اصلی ترین دلیل نا امنی های موجود در تنگه مالاكا كه سالانه شاهد عبور 60 هزار فروند كشتی است، عنوان شده است . به هر حال به اعتقاد بسیاری از تحلیل گران امنیتی شركت های اپراتوری كننده كشتی های تانكری كه از آبهای آسیایی عبور می كنند باید با بسیاری از شركت ها و سیستم های امنیتی تبادل اطلاعات داشته باشند و همواره اطلاعات تكنولوژیكی خود را به روزرسانی كنند. درلوح حمورابی،بخشی که به کیفرتصرف غیرقانونی  وتوام با زورتوسط شناورها اختصاص یافته،ازآن یادشده است. اولین تعریف ازدزدی دریایی در ایلیاد وادیسه ی هومر بیان شده ودر اسطوره شناسی یونانی،به منزله یک حرفه ی مشهوربوده است.اسنادومدارک قدیمی که درلوح های گلی حک شده نشان می دهدکه قدیمی ترین دزدی های معروف دریایی دردوره ی فراعنه ی مصر اتفاق افتاده ومربوط به حمله ی دزدان دریایی به کشتی های باری در دریای مدیترانه وشمال قارهی آفریقا بوده است. قبل ازمیلادمسیح،دزدی دریایی به منزله ی یک عمل مشروع وقانونی دردریای مدیترانه تلقی می شد.این رویه ادامه یافت تازمانی که دزدان دریایی به انهدام مسیرحیاتی تجارت به مشرق وآفریقااقدام نودند،دراین زمان پیمان هایی میان دولت ها برای سرکوب دزدان دریایی شکل گرفت. امپراتوری روم از مبارزات علیه دزدی دریایی استقبال نودودرسال67قبل ازمیلاد،نهایتا یک فرمانده ی رومیموسوم به پمپی کبیردستوریافت که دریای مدیترانه رازلوث وجود دزدان دریایی پاک گرداند.درحالی که به تدریج وبراساس مفلهیم دران روم باستان،دزدی دریایی به منزله ی یک جرم بین المللی وواجدصلاحیت جهانی تلقی گردید،نگرش به دزدان دریایی باگذر زمان تغییر یافت دزدی دریایی طی قرون16و17ودرعهدالیزابت به عصرموسوم به دوران طلایی خودرسید. دراین راستابسیاری ازحملات دریایی تسط کشتی های تجاری مسلح وبراساس دستورالعمل های دریافتی علیه کشتی هایی که ازسوی دولت مربوطه،دشم تلقی می شدند،انجام شد.بدین ترتیب دزدی دریایی به عامل ایجادترر وخشونت تحت لوای حمایت دولت مبدل گردید. درهمین ارتباط،کشتی های انگلیسی،فرانسوی وهلندی حملات خودرانست به کشتی هایی سازماندهی می کردندکه دولت های صاحب پرچم آنهاباج وخراج سالیانه ی خودرانپرداخته بودند.درچنین مواقعی حملات انجام شه میان یک اقدام نظامی رسمی یاتاکتیکی ازسوی یک دولت واقداات دزدی دریایی درنوسان بود.دزدان دریایی در این دوره،دریک وضعیت بی قانونی عمل نمی کردد،بلکه مجموعه ای ازمقررات مرسوم به (موادقانونی مربوط به دزدان دریایی)به منزله ی قواعدرفتاری برای سازمان دهی کشتی های دزد دریایی به مثابه واحدمستقل تلقی می گردید. مقارن بااواخرقرن هفدهم میلادی،هم زمان باخاتمه ی جنگ های بسیارمیان دولت های قدرتمنددریایی،دزدی دریایی ازحالت یک ابزار حامی دولت،درصددضدیت باآن هابرآمدوقوانین دولت های دریایی نیزبه مبارزه با دزدان دریایی همت گماشت.لذادرقرون هجده ونوزده شاهدرجعت به حقوق روم باستان ونگرش منفی به مقوله ی دزدی دریایی هستیم،به گونه ای که قوانین دولت هاهرچه بیشتربه سمت تعریف دزدی دریایی به منزلاه ی جنایت علیه بشریت سوق داده شد. درقرون نوزدهم وبیستم میلادی به واسطه ی عوامل متعددی،باکاهش حملات دزدان دریایی مواجهیم اماعلی رغم تلاش جامعه ی بین المللی درقبال مبارزه بااین پدیده،دراواسط دهه ی 1990میلادی،دزدی دریایی مجددابه منزلهی ی یک چالش دریایی مهم وبحران زامطرح گردید،به ویژه تنگه ی مالاکادرآسیای جنوبی در سراسردهه ی 1990واوایل دهه ی2000،شاهدافزایش حملات دزدان دریایی بود.درطول قرن گذشته،دولت های آسیایی جنوب شرقی وبه ویژه اندونزی،مالزی وسنگاپورتلاش های موثری رادرجهت مبارزه وکاهش دزدی دریایی درسواحل خوداعمال نموده اند.این تلاش هامنجرگردیده کماکان دربخش هایی ازجهان نظیردریای پین جنوب،خلیج بنگال،خلیج عدن،آب های سرزمینی سومالی،سواحل نیجریه،دریایی عمان،خلیج گینه،دریای کارائیب،تنگه ی مالاکا،سنگاپوروآب های پیونددهنده ی اقیانوس آرتم وهندباشدتوضعف فراوان تداوم داشته .به ویزه اخیرااقدامات دزدان دریایی سومالی درخلیج عدن وسواحل این کشور باتهدیدامنیت دریانوردی وتجارت بین الملل،موجب جلب توجه جامعه ی بین المللی به رهیافت جامعی برای فیصله ی معضل دزدی دریایی وراهزنی مسلحانه علیه کشتی هادرمنطقه ی شاخ آفریقاواقیانوس هندگردیده است. دوران طلایی دزدی دریایی دوران طلایی دزدی دزیایی ( Golden Age of Piracy)، یک اصطلاح رایج برای اشاره به یک یا چند طغیان دزدی دریایی در تاریخ دریانوردی است. در مقبول‏ترین تعریف، دوران طلایی دزدی دریایی از دهه‏ی 1650 شروع و تا 1730 خاتمه می‏یابد. تعریف دزدی دریایی 1-چشم اندازتاریخی دزدی دریایی پیشینه ای بس طولانی وقدمتی به اندازه ی تاریخ تسلط بشربردریاها دارد ودرکنار تجارت برده به عنوان اولین مصادیق جنایات بین المللی،اعمال صلاحیت جهانی درارتباط بامرتکبین آن ازدیربازفراهم بوده است.حقوق حاکم بردزدی دریایی به فراخور گذارادوارتاریخی درحال تکامل بوده است. اولین تعریف ازدزدی دریایی به عنوان یک ((حرفه ی مشروع))در ایلیادوهومر به چشم می خورد.درپیش نویس قوانین روم باستان که توسط مجلس روم تنظیم وتدوین گردید،ازدزدی دریایی به منزله ی جرمی علیه اشخاص وجامعه ی بشری به طورکلی یادشده است. این قوانین تابه امروزپایه واساس حقوق کیفری بین المللی راجع به دزدی دریایی راتشکیل می دهندوبرمفهوم صلاحیت جهانی درمقابله بادزدی دریایی صحه می گذارند.پس ازیک دورهه رکوددرمقابله بادزدی دریایی،درقرن هفدهم باخاتمه ی جنگ های اسپانیا یی ها،قوانین ضددزدی دریایی به طورمختصراحیاگردید،علی رغم این که دزدان دریایی دراین دوران ازمجموعه ای ازقواعدرفتاری برای سازماندهی شناورهای دزد دریایی و یکپارچه سازی آن هابهره مندبودند. به تدریج قوانین دولت هاهرچه بیشتر به سمت وسوی تعریف دزدی دریایی به عنوان جنایت علیه بشریت سوق داده می شد.درسال1856اعلامیه ی پریس که تقریبابه امضای تمام قدرت های بزرگ وقت رسید،تمام اشکال دزدی دریایی رامنسوخ اعلام نمودوتاکیدنمودبراین که دزدان دریایی می بایست دستگیرشوندوموردمحاکمه قرارگیرند.اعلامیه ی پاریس ومصوبات بعدی برای اولین باریک موجودیت مستقل حقوقی،مجزاازاشخاص ودولت هابرای دزدان دریایی درنظرگرفت.بدین ترتیب دزدی دریایی به منزله یک بزارسیاسی بی بهره از حمایت دولت وحمایت های اتباع تلقی شد. دراواخرقرن نوزدهم کشورهای بسیاری ازجمله ایالات متحده آمریکابه استناد کنوانسیون های 1899و1907لاهه،دزدی دریایی رامنسوخ اعلام نمودند وبدین ترتیب برضرورت امحای دزدی دریایی صحه گذاشته شد جامعه ی ملل نیزدربوتاسیس،به عنوان یکی ازاولین جرایم اقدام به جرم انگاری دزدی دریایی نمود.کمیته متخصصین جامعه ی ملل برای تدوین تدریجی حقوق بین الملل ،درسال 1926(پیش نویس مقررات مربوط به سرکوبی دزدی دریایی)رادرهشت ماده منتشرنمود.این مقررات ،دزدی دریایی رابه اعمال ارتکابی بامقاصد شخصی وواقع در دریاهای آزادمحدد می نمودوبه کشورهااجازه می دادتصمیمات خاصی رادرخصوص وضعیت شورشی ها(متخاصمین)اتخاذنمایند. ازملاحظات مربوط به چشم اندازتاریخی به این نتیجه رهنمون می شویم که حقوق حاکم بردزدی دریایی همواره وازبدو پیدایش وعلی رغم نشیب وفرازهایی که ازحیث  تعریف وتبیین دامنه ی جرم،صلاحیت دستگیری ومحاکمه مجرمین وصلاحیت جهانی به خوددیده است،ازمجرای حقوقی بین المللی وهمگام بامقتضیات تاریخی درمسیررشدوتکامل بوده وبه ارتقا خودادامه می دهد. اما درزمینه ی ارائه ی تعاریف مختلف ازجرم دزدی دریایی دراسنادومعاهدات بین المللی نبایدازنظردورداشتکه دخالت های مجاری بن المللی وعملکردقانون گذاری دولت هامنجربه توسیع یاتضییق مفهوم دزدی دریایی درتعاریف ارائه شه گردیده است،امری که موجب شده تعریف دزدی دریایی به طرزچشمگیری نتاثرازمنلفع وانگیزه های خاص مرجع ارائه کننده ی تعریف،دچارتشتت معنایی وتغییرات دامنه ی محاسبات نهایی آماری ارتکاب جرم مذکور گردد.به عنوان مثال بنابرتعریف دفتردریانوردی بین المللی دزدی دریایی عبارت است از:عملیات حمله به هرنوع کشتی باهدف ارتکاب دزدی یاهرنوع جرم دیگری وباهدف یااحتمال توسل به زور درجهت پیشبردآن عمل .بدیهی است که هدف این تئسعه ی مفهومی چیزی جزافزایش شمول احصای اعمال مشمول دزدی دریایی درجهت(ابزاری برای توجیه ساختارنرخ بیمه ودرآمدهای بیمه ای ویژه ی آن هادرمناطق تحت تسلط دزدان دریایی )نیست. این درحالی است که سازمان هایی ازقبیل اتاق های محلی بازرگانی  وبنادرشان برای متقاعد ساختن مشتریان به استفاده ازتسهیلات وامکانات بنادربه تضییق مفهومی درتعریف دزدی دریایی اکتفانمایند. دزدي دريايي يا دريازني به هرگونه عمل دزدي، قتل، جنايت يا اعمال خشونت كه توسط افرادي مستقل از هر كشور يا دولت در دريا صورت مي گيرد گويند. اين تعريف همچنين اعمال مشابه صورت گرفته در ديگر مسيرهاي آبي و سواحل را نيز شامل مي شود، اما اعمالي كه توسط افراد نسبت به يكديگر در يك كشتي صورت مي گيرد شامل آن نيست( مثلا دزدي صورت گرفته توسط يك فرد از مسافران همان كشتي). اين اصطلاح جهت حمله، غارت و چپاول صورت گرفته د مرزهاي زميني توسط نيرويهاي غير دولتي اطلاق مي شود. 2-تعریف دزدی دریایی ازمنظر معاهدات حقوق دریاها اولین تلاش موفقیت آمیزدرعصرحاضربرای تدوین حقوق حاکم بردزدی دریایی درسال1958 به پیشنهاد موسسه ی حقوق بین الملل درقالب کنوانسیون های دریای آزادمعروف به کنوانسیون ژنوگنجانده شدکه متعاقبا درسال 1982 درمجموعه ی مقررات کنوانسیون ملل متحدبرای حقوق دریاها به عنوان تدوین(بهترین قاعده ی حقوق بین المللی مرتبط بارژیم دریانوردی والزام اوربرای تمامی دولت ها)موردتصویب قرارگرفت. دزدی دریایی، طبق تعریف کنوانسیون 1982حقوق دریاها عبارت است از:هرگونه اقدام غیرقانونی خشونت آمیزنسبت به تصرف عدوانی،بازداشت،غارت واتلاف اموال کشتی هاکه توسط خدمه یامسافران کشتی خصوصی ویا یک هواپیمای خصوصی ودر راستای اهداف شخصی صورت گیرد،مشروط براینکه در دریای آزاد،علیه کشتی یاهواپیمایاعلیه اشخاص واموال موجود درآن ویاعلیه یک کشتی یاهواپیما واشخاص یااموال آن درمکانی خارج ازصلاحیت دولت هاصورت پذیرد.(1) بدین ترتیب به موجب کنوانسیون 1982حقوق دریاها،چهارضابطه برای تحقق جرم دزدی دریایی مدنظرقرار قرارگرفته است: ضابطه اول- اعمال مذکور می بایست در دریای آزاد ارتکاب یابد. ضابطه دوم- اعمال مذکوربایدواجدماهیت خشونت آمیزبوده وبا اعمال خشونت، توقیف یا غارت صورت پذیرد. ضابطه سوم- حداقل مشتمل بر دو کشتی باشد. ضابطه چهارم- صرفا به خاطر اهداف خصوصی ارتکاب یابد. الف-هرگونه عمل خشونت آميز يا بازداشت غير قانوني يا هر عمل خسارت بار که به وسيله ي خدمه يا مسافران يک کشتي يا هواپيماي خصوصي براي اهداف شخصي در موارد زير ارتکاب يافته است: در درياي آزاد بر عليه کشتي يا هواپيماي ديگر ، يا بر عليه اشخاص يا اموال واقع در اين کشتي يا هواپيما بر عليه کشتي ، هواپيما ،اشخاص يا اموال در محلي خارج از صلاحيت هر کشور. ب-هر نوع مشارکت داوطلبانه در عمليات يک کشتي يا يک هواپيما با علم به حقايقي که آن را يک کشتي يا هواپيماي راهزن مي سازد. ج-هر عمل تحريک کننده يا عمل عمدي که اعمال مذکور در بندهاي الف و ب را تسهيل کند. 3-ازديدگاه عرف هرگونه عمل خشونت آميز غيرقانوني است که به وسيله ي يک کشتي خصوصي (غيردولتي) در درياي آزاد عليه کشتي ديگر به قصد چپاول صورت مي گيرد. 4-تعريف مؤثر ديگري نيز از سوي سازمان دريايي بين المللي (IMO) ارائه شده است: عمل سوار شدن به هرگونه کشتي با هدف انجام دزدي يا هرگونه جرم ديگر، و با هدف يا احتمال به کار بردن زور براي پيشبرد اين عمل 5- تعريف IMB كميته بين المللي دريايي، دزدي دريايي را به شكل زير تعريف مي كند: هرگونه عمل وارد شدن به كشتي با هدف دزدي يا انجام ديگر جرائم، و با داشتن هدف يا قدرت اعمال زور در جهت پشبرد هدف مزبور.         تفاوت  دزدي دريايي(piracy) و دزدي دريايي دولتي(privateering) بايد تفاوتي بين دزدي دريايي(piracy) و دزدي دريايي دولتي(privateering) يا به فرانسوي كورسري قائل شد زيرا در نوع دوم يا همان دزدي دولتي اين عمل شكلي از جنگ است كه توسط دولت يا كشور مزبور براي نيروهاي غيرنظامي بصورت قانوني درآمده است. اين شكل از دزدي از قرن 19 ميلادي غيرقانوني شده است. انواع دزدان دريايي 1-اولين گروه دزدان دريايي عموما در سواحل امريكاي لاتين بويژه سواحل و بنادر برزيل فعاليت دارند اين دزدان تا زماني كه كسي مزاحمشان نشود و كاري به كارشان نداشته  باشند، مزاحمتي براي پرسنل ايجاد نمي كنند و با تجهيزات همراه خود كانتينربرها را كه با structure super فاصله زياد داشتند باز مي كنند و قايق هاي نه چندان بزرگشان را پر از جنس مي كردند . 2-     گروه هايي كه در خاور دور فعاليت مي كنند با تجربه ترين ،‌مدرن ترين و مجهز ترين و پر محرك ترين دزداني هستند كه تقريبا هيچ كسي جلودارشان نيست ساحل فيليپين و جنوب غرب جزيره (برنئو) تنگه مالاگا، كه بين جزيره سوماترا و شبه جزيره مالزي قرار گرفته است مي باشد . عناصرمختلف جرم دزدی دریایی عنصرقانونی تاکیدضابطه مند به عهدنامه های تکمیلی وحائز اهمیت ازقبیل: 1-کنوانسیون 1958 ژنو 2-کنوانسیون 1982 حقوق دریاها 3-عهدنامه ی بین المللی ایمنی جان اشخاص در دریا مصوب 1974 4-عهدنامه ی مبارزه بااعمال با غیر قانونی علیه امنیت ناوگان دریانوردی مصوب1988 5-عهدنامه ی مبارزه باگروگان گیری مصوب 1979 6- عهدنامه ی ملل متحد در مبارزه با جرایم سازمان یافته ی فراملی مصوب 2003 7- عهدنامه ی مبارزه با فسادمصوب2003 عنصرمادی عهد نامه های حقوق دریاها، مواردی رابه عنوان عناصرمادی تشکیل دهندهی جرم دزدی دریایی مطرح نموده اند: اولین عنصرمادی درخصوص اولین عنصرمادی،در حالی که به زعم کمیته ی حقوقدانان جامعه ی ملل، محرومیت از مال واعمال خشونت آمیز علیه افراد به عنوان شاکله عنصرمادی جرم دزدی دریایی تلقی می گردید، کنوانسیون های حقوق دریاها در راستای تعیین یک پارچوب حقوقی مدون برای تعریف حقوق بین الملل عرفی دزدی دریایی، هرگونه اقدام غیرقانونی خشونت آمیز،بازداشت وغارت و اتلاف اموال هرکشتی یا هواپیما یا علیه اشخاص و اموال موجود در کشتی یا هواپیما را در خارج از صلاحیت  دیگر کشتی ها مشمول دزدی دریایی عنوان نمود. دومین عنصرمادی دومین عنصرمادی جرم دزدی دریایی طبق تعریف کنوانسیون های بین المللی حقوق دریاها، محدودیت  حوزه ی جغرافیایی اعمال موارد مشمول جرم دزدی دریایی و صلاحیت جهانی اجرایی مرتبط باآن هابه دریاهای آزاد وآب های بین المللی است. به عبارت دیگر،اعمالی که در قلمرو آب های سرزمینی هر دولت ارتکاب می یابد،در دامنه ی شمول دزدی دریایی قرار نخواهند گرفت،حتی اگرای ن اعمال به شکل توقیف غیر قانونی کشتی هدف توسط کشتی مهاجم و صرفا به جهت اهداف شخصی، ازقبیل اخذ پول یا گروگان گیری صورت پذیرد. این مقرره دو نتیجه در بر دارد: نتیجه اول- چنین حملاتی علیه کشتی ها در آب های سرزمینی حتی شامل منطقه ی انحصاری اقتصادی یا بندر ساحلی، دزدی دریایی محسوب نمی شوند. نتیجه دوم- با تضییق دامنه ی شمول موارد دزدی دریایی به دریاهای آزاد وآب های بین المللی، صلاحیت جهانی اجرایی که به تمام کشورها در آب های بین المللی اعطاشده است، به تعقیب کشتی دزدی دریایی در آب های سرزمینی تحت صلاحیت دولت ساحلی تسری نمی یابد. سومین عنصرمادی طبق کنوانسیون حقوق دریاها،لعمال دزدی دریایی می بایست مشتمل بردو شناور باشد؛شناور قربانی حملات و شناور متجاوز. به عبارت دیگر،اگر دزدان دریایی در ساحل سوار کشتی هدف شوند ودر طول سفر دریایی شناور مذکور در دریای آزاداقدام به دزدی دریایی نمایند،چنین عملی به علت عدم صدق عنوان شناور مهاجمواجد شرایط قانونی دزدی دریایی نخواهد بودبدین ترتیب این ویژگی،اشکال خشونت بدون درگیری لزوما دو کشتی از قبیل توقیف خشونت آمیز یک کشتی توسط خدمه یا مسافران آن حتی به منظور غارت وچپاول کشتی رادر گستره ی خود نمی گیرد. لزوم وجود دو کشتی دزد دریایی وکشتی بزه دیده ازان برای تحقق عنوان دزدی دریایی چنین حالتی رااز کشتی ربایی متمایز می کند.همچنین طبق تفسیرکمیسیون حقوق بین الملل در تفسیر کنوانسیون 1952حقوق دریاها،اعمال صورت گرفته برعرصه ی یک کشتی توسط خدمه ی خود آن کشتی یا مسافران آن،مشمول دزدی دریایی تلقی نمی شود.در طرح نهایی کنوانسیون 1982 حقوق دریاهامقرر گردیدکه اعمال خشونت بار توسطهرکشتی یا هواپیمای متجاوز علیه اشخاص واموال موجود در کشتی یا هواپیمای بزه دیده در دریاهای آزادواماکن خارج از صلاحیت دولت ها مشمول عنوان دزدی دریایی تلقی گردد.براساس کنوانسیون های حقوق دریاها، مشارکت ومعاونت در ارتکاب دزدی دریایی معادل مباششرت در ارتکاب این جرم تلقی گردیده است. عنصر معنوی کنوانسیون ملل متحد در خصوص حقوق  دریاها مصوب 1982 ،دزدی دریایی را به عنوان یک عمل غیر قانونی خشونت بار یاتوقیف غیر قانونی می داند که بر اساس مقاصد شخصی ارتکاب می یابد. این ویژگی موجب تمایز دزدی دریایی از تروریسم دریایی است که با اهداف  سیاسی قرین می باشد.درخصوص عنصر معنوی در ارتکاب دزدی دریایی ، تقریبا در همه ی معاهدات و طر ح های مربوط به تدوین حقوق بین الملل حاکم بر مبارزه با دزدی دریایی نیز بر شخصی بودن اهداف دزدان در توسل به اعمال مشمول جرم  دزدی دریایی اتفاق نظر وجود دارد. چنانچه دزدی دریایی توسط ناوهای جنگی یا دولتی و هواپیماهایی که کارکنان آن ها در حال شورش هستند و اختیار کشتی یا هواپیما را به دست گرفته اند صورت گیرد، همان جنبه را خواهد داشت که این اعمال در یک کشتی خصوصی به وقوع بپیوندد. در غیر این صورت،ماهیت رسمیت اقدامات کشتی های مذکور ونیز اینکه اقدامات به مقاصد شخصی انجام نگرفته، مانع از شمول دزدی دریایی براین موارد می شود. مولفه ی شخصی بودن اهداف در طرح کمیته ی حقوقدانان جامعه ی ملل برای تدوین تدریجی حقوق بین الملل در سال 1926 به عنوان عاملی متمایز کننده میان اعمال دولتی وغیر ان دانسته شده است .به اعتقاد کمیسیون حقوق بین الملل در جریان تدوین کنفرانس 1958 ژنو ، قصد دزدی برای ارتکاب دزدی دریایی لازم نیست . براین اساس اعمال دزدی دریایی ممکن است با احساسات تنفرآمیز و انتقام ، نه صرفا انگیزه ی کسب مال همراه باشدلذا تجه بیش از حد معمول به انگیزه های مادی دزدی دریایی موجب احراف از توجه ضابطه مند به عناصر اصلی شاکله ی دزدی دریایی است ، ضمن آن که قبول ارتکاب دزدی دریایی در راستای یک هدف شخصی می تواند خود در بر گیرنده ی تمام انگیزه های مطرح در ارتکاب این جرم باشد.     ماهیت و هدف ارتکاب دزدی دریایی الف-ماهیت دزدی دریایی پرسشی که در حوزه ی ماهیت جرم دزدی دریایی مطرح است ، عبارت از این است که آیا جرم مزبور باید در زمره ی جرایم بین الملل مذکور در اساسنامه ی دیوان بین المللی کیفری قرارگیرد(2) یا اینکه اساسا می توان استدلال نمود که دزدی دریایی یک جرم بین المللی مستقل و دارای ارکان ویژه است؟ از سوی دیگر نقاط اشتراک و افتراق دزدی دریایی با جرم راهزنی مسلحانه علیه کشتی ها در دریا کدام است؟ برای روشن شدن بحث نخست به تشریح ارکان جرایم بین المللی مذکور پرداخته خواهد شد و سپس انطباق یا عدم انطباق آن با اعمال مجرمانه ی کنونی در سواحل سومالی و خلیج عدن مورد بررسی قرار خواهد گرفت. اول- جنایت نسل کشی و دزدی دریایی  منظور از جنایت نسل کشی در اساسنامه ی دیوان کیفری بین المللی که از تعریف ماده ی2 کنوانسیون 1948 نسل کشی تبعیت می نماید، اعمالی است که به قصد نابود کردن تمتم یا قسمتی از یک گروه ملی ، قومی ، نژادی یا مذهبی انجام می پذیرند و این اعمال به طور مشخص در ماده ی 6 اساسنامه مندرج می باشد. این گروه از جرایم که سابقا از مصادیق بارز جنایت علیه بشریت تلقی می گردید ف توسط مقامات دولتی و افراد غیر دولتی، در زمان صلح و نیز در زمان یک مخاصمه ی مسلحانه ی بین المللی یا غیر بین المللی ارتکاب می یابند.شرط اساسی این جرم همان قصد مندرج در ماده 6 یعنی به قصد نابود کردن می باشد که در واقع عنصر معوی جرم را تشکیل می دهد و در صورت فقدان این شرط ایم عمل ممکن است جزء جرایم علیه بشریت یا جرایم جنگی قلمداد شوند. بر این اساس ،اعمال دزدی دریایی ارتکابی در سواحل سومالی نمی تواند به منزله ی جنایت نسل کشی و از زمره ی آن تلقی گردد، زیرا فاقد عنصرمعنوی به قصد نابود سازی و عنصر مادی نابودی تمام یا قسمتی از یک گروه قومی ، ملی و... است. دوم- جنایت علیه بشریت و دزدی دریایی جنایات علیه بشریت، هریک از اعمال مشخص شده در بند1 ماده ی 7 اساسنامه ی رم است که در قالب حمله ای گسترده یا سازمان یافته علیه یک جمعیت غیرنظامی و با علم به آن حمله ارتکاب می یابند. حمله ی گسترده وسازمان یافته شامل رفتاری می شود که علیه هر جمعیت غیر نظامی در تعقیب یا پیشبرد سیاست یک دولت یا یک سازمان انجام می گیرد.سه عامل وقوع حمله علیه جمعیت عیر نظامی ف گستردگی یا سازمان یافتگی حمله و علم به حمله برای تحقق جنایات علیه بشریت ضروری می باشند. جنایات علیه بشریت از زمان عهد نامه ی صلح ورسای شناخته شده اند، اما زمان تبلور مشخص آن در اساسنامه ی دادگاه نورنبرگ بود. سوم- جنایات جنگی و دزدی دریایی مسئولیت بین المللی ناشی از جنایات جنگی نخستین بار در معاهده ی ورسای 1919 مطرح گردید. برخلاف سایرجنایات، جنایات جنگی در حقوق بین الملل شناخته شده اند ورویه های بین المللی و ملی فراوانی در خصوص آن ها وجود دارد. به طور کلی مواردی از جنایات جنگی در ماده ی8 اساسنامه ی رم ذکر شده است که برخی از آن ها دارای ریشه ی عرفی بوده و برخی مبتنی بر اصول قراردادی می باشند.اساسنامه جنایات جنگی رادر قالب مخاصمه ی مسلحانه  ی بین المللی و غیر بین المللی عنوان منوده است. در اساسنامه سعی شده است آن دسته از جنایاتی به عنوان جنایات جنگی گنجانیده شوند که در مورد عرفی بودن آن ها شک وتردیدی وجود ندارد.(3) دزدی دریایی و جرایم همراه آن در ساحل سومالی در شرایط جنگی و به شکل نقض مقررات عرفی آن صورت نگرفته و علی رغم شمول تعدادی از مصادیق جرایم جنگی بر جرایم ارتکاب حاضر در سواحل کشور سومالی،در بر دارنده ی ارکان مقرر برای تحقق جنایات جنگی نیست. چهارم – جنایت علیه صلح و دزدی دریایی یکی از مصادیق جنایات علیه صلح، جنگ تهاجمی تجاوز کارانه است که برای اولین بار در سال 1927 توسط مجمع عمومی جامعه ی ملل، به منطله ی یک جنایت بین المللی شناخته شد. با تدقیق در ارکان جنایت علیه صلح در می یابیم که اعمال مجرمه ی ارتکابی در سواحل سومالی و خلیج عدن که به نحو بارزی صلح و امنیت بین المللی رابه مخاطر می افکند، از یک منظر می تواند به منزله ی جنایت علیه صلح تلقی گردد. پنجم- دزدی دریایی و راهزنی مسلحانه علیه کشتی ها در دریا در قطعنامه های شورای امنیت به جهت توسعه ی دامنه ی قواعدحقوق بین الملل، از دو اصطلاح دزدی دریایی و راهزنی مسلحانه علیه کشتی ها در آب های سرزمینی سومالی و دریاهای آزاد نزدیک سواحل سومالی توامان ، استفاده شده است. اصطلاح مذکور معمولا در ساختار سازمان بین المللی دریانوردی به کار می رود و می تواند در بردارنده ی اعمال خشونت آمیزی تلقی شود که اهداف آن ها با اهداف دزدی دریایی یکسان یا مشابه است، ولی تحت پوشش تعریف قراردادی دزدی دریایی قرار نمی گیرد، به ویژه به این خاطر که ممکن است بدون استفاده از کشتی متجاوز علیه کشتی هدف ارتکاب یابند. ششم- دزدی دریایی به منزله ی یک جرم بین المللی مستقل برمبنای تحلیل ارکان تعیین شده برای جرایم و جنایات بین المللی به نظر می رسد  باید قائل به این شد که دزدی دریایی به منزله ی یک جرم بین المللی مستقل واجد ارکان ویژه واختصاصی است. درگذشته و به موجب حقوق عرفی ملت هاف دزدی دریایی از نخستین جرایم بین المللی و دزد دریایی همواره به منزله ی یک قانون شکن و دشمن بشریت به شمار می رفته است.به واسطه ی ارتکاب این جرم، دزد دریایی و شناور او به خودی خود(4) حمایت دولت متبوع و دولت صاحب پرچم کشتی را از دست می دهد. 2-اهداف ارتکاب دزدی دریایی اول- اهداف  سنتی هدف دزدی دریایی سنتی ، تصاحب هر شناور شخصی یا دولتی و یا اشخاص و کالاهای موجود درآن در دریای آزاد بوده است.معمولا هدف این تصاحب، غارت محموله ی شناور مورد حمله است که در این قبیل موارد دزدان دریایی پس از توقیف و ضبط محموله ، خدمه و مسافرین  و شناور را رها نموده و یا کشتی را ضبط و خدمه را به قتل می رساندند. دوم-اهداف جدید در سومالی و سایر مناطق در شیوه ی نوین دزدی دریایی ،شامل آدم ربایی به قصد باج گیری که از اوایل سال 2001 در سواحل سومالی و خلیج عدن تسری یافت،هدف دزدان دریایی، ربایش خدمه و مسافرین وسپس مذاکره در راستای اخذ باج های هنگفت در قبال آزادی آن هاست.در این حالت، دزدان دریایی نیاز چندانی به مقادیر گران بهای محموله ها و اموال موجود در شناوری که مورد حمله قرار می دهند ندارندفبلکه پس از عملیات گروگانگیری با دریافت باج های گزاف در ازای استرداد شناور و خدمه و مسافرین به اهداف خو نائل می شوند. مناطقی که دزدی‌ دریایی  انجام می‌شود دزدی دریایی ازجمله مباحثی است كه تاكنون به‌صورت جدی به آن پرداخته نشده و مغفول مانده است، به همین علت است كه ذهنیت‌ها از این پدیده در سطحی‌ترین نوع خود باقیمانده است. واقع موضوع این است كه دزدی دریایی كم و بیش در آب‌های دنیا وجود دارد و برخی افراد با اهدافی خاص و باتوجه به نیازهای خود كشتی‌های تجاری را غارت می‌كنند كه تروریسم خاصی است كه نسبت به كشتی‌های تجاری اعمال می‌شود. در همه مناطقی كه امكان سرقت كشتی‌ها وجود داشته این پدیده رخ داده است.بیشتر دزدی‌ها در ورودی آب‌های دریایی صورت می‌گیرد چون كشتی‌ها مجبورند برای رسیدن به مقاصد خود از آنجا عبور كنند، اما كمتر اتفاق افتاده كه این دزدی‌ها در دریاهای آزاد كه فاصله‌های بسیار زیادی با سواحل دارند اتفاق بیفتد كه البته این نوع دزدی هم با بهره‌گیری از راهكارهای جالبی در برخی نقاط انجام می‌شود. این دزدی‌ها در فاصله بیش از هزار كیلومتر از ساحل هم انجام شده كه نمونه آن هم چندین‌بار دیده شده است. نحوه سرقت‌ها نوع دزدی‌ها به این صورت بوده كه قایق‌هایی از سطح ساحل جدا شده و به سمت كشتی‌های تجاری حمله می‌بردند و با دریافت پول یا مواد غذایی كشتی را آزاد می‌كردند و از این راه منافع نامشروعی را برای خود ایجاد می‌كردند. اما امروز این شیوه تغییر كرده است. در قدیم به این شكل بود كه كشتی را غارت می‌كردند و می‌رفتند، اما امروز كشتی‌ها را تصرف كرده و آن را با خود می‌برند و طی تماسی با دولت مركزی خواهان دریافت مبالغی هنگفت می‌شوند تا كشتی را آزاد كنند. حوزه‌های استراتژیك و مهم برای كشتی‌های ایرانی محموله‌ای كه از بنادر ایران صادر می‌شود باید از تنگه هرمز خارج شده و پس از عبور از اقیانوس هند به‌سوی كشورهای اروپایی، آسیای جنوب و جنوب شرقی، قاره امریكا و آفریقا حركت كند. طبق بررسی‌های صورت گرفته دومنطقه باب‌المندب در خلیج عدن و مالاگا در جنوب شرق آسیا دو حوزه استراتژیك برای تجارت كشور است، چرا كه نبض اقتصاد به برقراری امنیت برای كشتی‌های عبوری از این دوتنگه بستگی دارد. آغاز بحران با این همه وجود دزدان دریایی و حملات آنها به کشتی ها، برای تمام شرکت های کشتیرانی و موسسات وابسته امری طبیعی تلقی می شد اما بحران هنگامی آغاز شد که هجوم های مسلحانه در یکی از پرترددترین مسیرهای کشتیرانی اوج گرفت و سرقت محموله تبدیل به کشتی ربایی و گروگانگیری شد. خلیج عدن متصل کننده دریای سرخ و کانال سوئز به اقیانوس هند است. تمام کشتی هایی که بین آسیا و اروپا و حتی امریکا در حرکت هستند به جای طی مسیر طولانی و دور زدن آفریقا از آب های کشور آفریقای جنوبی از طریق خلیج عدن وارد دریای سرخ شده و با طی کانال سوئز به آب های اروپا راه پیدا می کنند. خلیج عدن از شمال به یمن، از جنوب به کشور سومالی و از غرب به کشور کوچک جیبوتی متصل است. امتیاز کوتاه کردن مسیر باعث شده هر روز تعداد زیادی کشتی از این خلیج بگذرد و به آب های اروپا یا آسیا ادامه مسیر دهند. این مساله باعث شد در سال گذشته و امسال دزدان دریایی سومالی دست به سرقت های متعدد از کشتی های عبوری بزنند. سومالی که از سال ۱۹۹۱ فاقد یک دولت قدرتمند و باثبات است محل مناسبی برای دزدان دریایی به شمار می رود. از آنجایی که سومالی فاقد نیروی دریایی است هرگز توان برقراری امنیت در آب های کشورش را نداشته است. رئیس جمهور سومالی عبدالله یوسف نیز چندی پیش با اذعان به حملات متعدد دزدان سومالیایی به کشتی ها به طور رسمی اعلام کرد کشورش توانایی مقابله با دزدان را ندارد و از دیگر کشور ها خواست تا خود برای تامین امنیت کشتی هایشان اقدام کنند. آمار حمله به کشتی های عبوری که در سال ۲۰۰۴ در این منطقه هشت مرتبه ثبت شده بود در سال ۲۰۰۷ به ۱۳ رسید. جالب اینکه در ۹ ماهی که از سال ۲۰۰۸ سپری شده دزدان سومالیایی به ۵۴ کشتی حمله ور شده اند و بیش از نیمی از آنها را ربوده اند. اما سرآغاز بحران ۲۱ آگوست سال جاری بود. دزدان سومالیایی که پیش از آن یک کشتی اسپانیایی و یک یخ شکن انگلیسی را به همراه خدمه آن ربوده و در ازای آزادی آن تقاضای پول کرده بودند، سپیده دم یک کشتی ایرانی، سپس یک کشتی ژاپنی و پس از آن یک کشتی آلمانی را در این خلیج ربودند و به آب های سومالی منتقل کردند. ربودن سه کشتی در یک روز سر و صدای زیادی به پا کرد و این باعث شد همه نگاه ها به سوی این منطقه معطوف شود.        خلیج عدن  گذرگاه دزدان دریایی نزدیك دو سال است درشمال كشور سومالی در خلیج عدن كه باب‌المندب در آن واقع است آمارهای دزدی دریایی افزایش یافته است. كشور سومالی مدت‌هاست دولت مركزی قدرتمندی ندارد و مردم این كشور به‌علت این ضعف و فقر حاكم در وضعیتی قرار گرفته‌اند كه باید مایحتاج خود را تأمین كنند. از دیگر‌سو در بحث ماهیگیری از دریا نیز به‌دلیل وجود سیستم استعماری در آنجا برای مردم دارای جذابیت خاصی نیست. این ها برای تأمین نیازهای خود دست به هركاری می‌زنند كه وقتی به نحوه حمله آنها نگاه می‌كنیم متوجه می‌شویم كه درچنان فقری فرو رفته‌اند كه برای رسیدن به یك كشتی و تأمین نیازهای خود از جان خود می‌گذرند. دربین اینها از نظامیان سابق ارتش سومالی هم بهره‌ برده می‌شود كه تاكتیك‌های حمله و سرقت را به‌خوبی آموزش می‌دهند. در تمامی سومالی به طرف جنوب قاره آفریقا دزدی انجام می‌شود، اما خلیج عدن دارای بیشترین تعداد دزدی است. سازمان جهانی دریانوردی دو سال پیش طی قطعنامه‌ای از سازمان ملل درخواست كرد تا به كشورهایی كه منافع اقتصادی‌شان در این منطقه است اعلام كند كه با اعزام نیروهای نظامی به این منطقه امنیت را برقرار كنند. جمهوری اسلامی ایران جزو نخستین كشورهایی بود كه آمادگی خود را برای مبارزه با تروریسم دریایی اعلام كرد. بنابراین این خود حركت بزرگی بودكه ایران انجام دهد كما اینكه در عمل به خوبی این موضوع را ثابت كردیم. نیروهای خود را دو سال پیش عازم خلیج عدن كردیم. منطقه‌ای به طول 1200 كیلومتر آبراه را مشخص كرده بود كه نیروی دریایی ارتش آن را پوشش می دهد. حمله دزدان دریایی به طور عام به وسیله قایق‌های تندرو از ساحل جدا شده و با تعقیب كشتی‌ها و تیراندازی به سویشان با بهره‌گیری از سلاح‌هایی همچون آرپی جی و تیربارها آنها را وادار به تسلیم می‌كنند. این نوع اول و مرسوم سرقت‌هاست اما نوع جدیدی كه پایه‌گذاری شده به این شكل است كه كشتی مادری در دریا استقرار پیدا می‌كند كه قایق‌های تندرو درونش منتظر فرمان حمله هستند. جالب اینجاست كه كشتی مادر به نحوی طراحی شده كه می‌توان روی دریایی خراب هم بایستد و دچار حوادث دریایی نشود. البته تعداد این كشتی‌ها كم است و بیشتر در قسمت شرق آب‌های سومالی از این حربه استفاده می‌شود. گستردگی دریا بسیار زیاد است و اگر قرار باشد برای تأمین امنیت آن، از همه نیروهای نظامی استفاده كرد باز هم امكان پذیر نیست. جز ما حدود 30 كشور دیگر دنیا هم در خلیج عدن مستقر هستند كه همگی امنیت منطقه را برقرار كردند. چه ساعاتی در شبانه‌روز حملات انجام می‌شود؟ تفاوتی نمی‌كند هم شب حمله می‌كنند و هم صبح، بلافاصله با شناسایی كشتی به طرفش حركت كرده و حمله می‌كنند. دزدان دریایی چندان در قید و بند شب و روز نیستند. با نردبام‌های متحرك و چنگك به عرشه می‌رسند و با سلاح‌های گرم،كشتی را به تصرف خود در می‌آورند. موقعیت جغرافیایی سومالی و خلیج عدن سومالی پس از افغانستان، چهل و دومین کشور جهان از نظر مساحت است.سومالی در شرق قاره افریقا، جنوب خلیج عدن، شاخ افریقاست.از غرب با اتیوپی، از شمال غربی با جیبوتی و از جنوب غربی با کنیا همسایه است.شهر موگادیشو در ساحل اقیانوس هند، پایتخت سومالی است.سومالی به لحاظ عوامل جغرافیایی و قرار داشتن در شاخ افریقا از اهمیت استراتژیکی برخوردار است، ولی این کشور از حیث منابع طبیعی بسیار فقیر است و عواملی مانند خشکسالی، کمبود سرمایه تاسیسات زیربنایی و نبودن کارگر ماهر و بازارهای مطمئن مانع از هرگونه تحرک اقتصادی موثر در کشور بوده است.سومالی لند در غرب و پانت لند در شمال شرق اعلام خودمختاری نموده اند و به طور دفاکتو کنترل اوضاع را در دست گرفته اند.اما هم چنان دولت فدرال انتقالی است که از سوی جامعه بین المللی به رسمیت شناخته می شود و این دولت از حمایت امریکا برخوردار است. اوضاع داخلی سومالی هم اکنون بسیار آشفته و پر هرج و مرج است.اریتره و اتیوپی  هر یک از گروههای شورشی سومالی حمایت مالی و نظامی به عمل می آورند.چند صد هزار نفر تاکنون بخاطر خشونت های موگادیشو آواره شده و فرار کرده اند.بیش از سه میلیون غیر نظامی در معرض قحطی و گرسنگی قرار دارند و حدود 90% مواد غذایی آن ها با کشتی های متعلق به برنامه جهانی غذا تامین می شود که به علت گسترش دزدی دریایی با اخلال مواجه شده است.سومالی از سال 1991 و به دنبال سرنگونی رئیس جمهور زیادباره دوران بی دولتی را تجربه می کند.سومالی طبق گزارش اقتصادی سازمان ملل متحد فاسدترین کشور جهان به شمار می رود. هم اکنون هم موگادیشو پایتخت سومالی غرق در اسلحه و شورشیانی است که این شهر را تبدیل به صحنه نبردی تمام عیار با نیروهای دولتی و دیگر شورشیان نموده اند.بنابراین چندان جای تعجب نیست که این بی قانون ترین نقطه جهان بستر پرورش دزدان دریایی باشد اما خلیج عدن خلیجی است در جنوب یمن که از جنوب با کشور سومالی و از غرب با جیبوتی همسایه است.از سمت غرب توسط تنگه باب المندب با دریای سرخ و از سمت شرق به اقیانوس هند متصل می شود.خلیجی با اهمیت کشتیرانی بین المللی بالاست که سالیانه 22000 کشتی از آن عبور می کنند (یعنی 8% تجارت جهان و 12% نفتی که از راه دریاها رد و بدل می شود و نیز مواد خام و کالاهای دیگر). علل شیوع پدیده دزدی دریایی در سومالی همچنان که اشاره شد سومالی از سال 1991 تاکنون فاقد دولت مرکزی کارامد بوده و در گوشه و کنار این کشور شورشیان کنترل اوضاع را بدست گرفته اند که نتیجه آن هرج و مرج و دسترسی کوچک و بزرگ به اسلحه است.پس مهم ترین عامل گسترش دزدی دریایی در سومالی فقدان دولت مرکزی و بی قانونی است. بحث دوم مربوط به قبیله گرایی و درگیری این قبایل در سومالی است.به طوریکه هیچیک از این قبایل حاضر به اطاعت از قبیله دیگر نبوده و خواستار به دست گرفتن قدرت هستند.از اینرو دائما در کشمکش و درگیری های خونین به سر می برند. عامل مهم دیگر، ساحل طولانی سومالی است .3300 کیلومتر خط ساحلی این کشور، طولانی ترین خط ساحلی در قاره سیاه بوده و فضای خوبی برای عملیات راهزنان فراهم نموده و این منطقه را به بهشتی برای دزدان دریایی تبدیل نموده است.همچنین اوضاع بحرانی اقتصاد سومالی هم مزید بر علت شده و تنها به ذکر این مطلب اکتفا می شود که سومالی جزء فقیرترین کشورهای جهان بوده و از لحاظ شاخص توسعه انسانی هم جزء چند کشور آخر جهان است. لازم به ذکر است که بیشتر دزدان دریایی هم به ادعای خودشان ماهیگیرانی بوده اند که با آمدن کشتی های ماهیگیری غول پیکر به منطقه و یا تخلیه پس ماندهای سمی در آبهای این کشور کارشان را از دست داده اند و تاکنون به برکت دزدی دریایی شهرهای ساحلی این کشور را آباد و ثروتمند نموده اند فعالیت دزدان دریایی سومالی و نگرانی جامعه بین المللی آن گونه که آمارها نشان می دهند در سال 2006 در هر 31 ساعت یک مورد، در سال 2007 در هر 31 ساعت یک مورد و در سال 2008 135 حمله و ربودن 44 کشتی و به گروگان گرفتن 600 خدمه را شاهدیم. این کشتی ها معمولا با بارهایشان به فروش می رسند یا به همراه خدمه در انتظار دریافت باج به اسارت گرفته می شوند.از سرقت های بزرگ دزدان دریایی هم ربایش نفتکش عربستانی حامل 2 میلیون بشکه نفت بود که نگرانی شدید شورای امنیت را به دنبال داشت.همچنین ربایش کشتی اوکراینی حامل تانک و درخواست باج 20 میلیون دلاری و موارد عدیده ی دیگر که در این بین کشتی ایرانی هم ربوده شد و 2 میلیون دلار درخواست شد. مرکز دریانوردی بین المللی (IMB) هم خسارت دزدی دریایی را سالیانه و تنها میان آبهای اقیانوس آرام و هند 13 تا 15 میلیارد دلار برآورد نموده است.خسارت های وارده فقط به ارزش کشتی ربوده شده محدود نیست بلکه باید تاخیر ورود به بندر مقصد و افزایش شدید نرخ بیمه های دریایی از مسیر خلیج عدن را هم بدان افزود.قابل توجه است که دزدان دریایی از تجهیزات مدرن و سلاح های نیمه سنگین، سامانه های دفاع هوایی حامل خمپاره های موشکی و سیستم تعیین موضع و تلفن های متصل به ماهواره هم بهره می برند. البته نباید از این نکته نیز غافل بود که وضعیت نا امنی جدید، فرصت خوبی برای شرکت های امنیتی خصوصی فراهم نموده تا به صاحبان کشتی ها خدمات مبارزه با دزدان دریایی ارائه دهند.چند کشور عضو ناتو هم با کمک کشتی های مستقر در جیبوتی، کشتی های برنامه جهان غذا و دیگر کشتی ها را تا مقصد اسکورت می کنند.   اقدامات شورای امنیت و جامعه بین المللی در محور اقدامات مقابله ای، شورای امنیت به عنوان مسئول اولیه حفظ صلح و امنیت بین المللی قطعنامه های متعددی در مورد وضعیت سومالی صادر نموده، از جمله قطعنامه های 1814،1816،1838،1844،1846.یعنی در واقع در سال 2008 بیشترین قطعنامه شورا به این موضوع اختصاص داشت که اهمیت بالای موضوع را نشان می دهد.اخیرا هم شورا بر اساس فصل هفتم منشور و پیرو درخواست رئیس جمهور سومالی مبنی بر کمک جامعه بین المللی برای مبارزه با دزدی دریایی قطعنامه 1851 را تصویب نمود.این قطعنامه که به اتفاق آراء توسط تمامی 15 کشور شورا به تصویب رسید کشورها را مجاز می دارد که جهت سرکوب دزدی دریایی و مسلحانه در دریا، تمامی اقدامات لازم را به عمل آورند.همچنین در این قطعنامه از تمام کشورهایی که قادر به مبارزه با دزدان دریایی هستند خواسته شده مشارکت فعالانه داشته و ناو یا هواپیما به منطقه اعزام کنند. شایان ذکر است که تمهیدات مندرج در این قطعنامه مختص سومالی بوده و هیچگونه عرفی را ایجاد نمی کند.در ادامه تمامی کشورها و سازمان های بین المللی تشویق شده اند که به منظور هماهنگی فعالیت هایشان در مبارزه با دزدی دریایی هرچه سریعتر یک مکانیسم همکاری بین المللی راه اندازی نمایند. در واقع شیوع بی سابقه دزدی دریایی سومالی زمینه همکاری های بین المللی بی سابقه ای را در عرصه دریاها فراهم نموده است.ائتلافی که در راس آن ایالات متحده، فرانسه، بریتانیای کبیر و هندوستان در حال گشت زنی در خلیج عدن می باشندو البته چین که اخیرا نقش فعالی ایفا می نماید.این حضور نظامی توانسته تا حدودی در پیشگیری یا حداقل اخلال در کار دزدان دریایی موثر باشد اما این فعالیت ها عمدتا به شکل دفع دزدان دریایی بوده تا تعقیب و توقیف آنها، که این به تنهایی برای ممانعت از دزدانی که محرک آنها انگیزه های کلان مادی می باشد کافی نیست.بعلاوه باید هزینه های گزاف اعزام نیرو به منطقه را نیز بدان افزود که شاید در مقابل پرداخت باج برای گروگان های احتمالی کمتر باشد.اما در ارتباط با محاکمه و مجازات دزدان دریایی هنوز مکانیسم جامع و کارامدی تهیه نشده و کشورهای دستگیر کننده دزدان دریایی معملا به جهت هزینه های بالا از انتقال دادن دزدان به کشورشان صرفنظر می کنند و این وظیفه را به کشورهای همسایه سپرده اند. مثلا بریتانیا توافقنامه ای با کنیا به امضا رسانده تا دزدان دریایی دستگیر شده توسط نیروی دریایی سلطنتی برای محاکمه به کنیا منتقل شوند، که البته گفته می شود این مجرمین در کنیا حداکثر به 7 سال زندان محکوم می شوند.هلند هم در این راستا خواهان تشکیل دادگاهی بین المللی شده است.البته رویکرد غالب نیروهای ائتلاف آزاد نمودن دزدان دریایی پس از دستگیری و خلع سلاح آن ها بوده است.ضمنا خاطر نشان می شود که انتقال دزدان دریایی به کشور ثالث یعنی کنیا، خلاف ماده 105 کنوانسیون 1982 است که می گوید: ... تعقیب باید توسط دادگاه های کشوری انجام شود که توقیف را انجام داده است. راه کارهای مبارزه با دزدی دریایی مهمترین عاملی که در پیشگیری یا دست کم کاهش پدیده دزدی دریایی در سومالی نقش دارد حفظ صلح و ثبات در خاک سومالی است که این امر محقق نمی شود مگر با روی کار آمدن دولتی مرکزی و قدرتمند.البته معادلات قدرت در سومالی بسیار پیچیده است و حداقل سه ناحیه در سومالی چنان که گفته شد جدایی طلب هستند و از هم اکنون به طور عملی خود مختاری خود را هم اعمال می نمایند.مورد دوم، همکاری های منطقه ای است، چنان که HMO هم بر آن تاکید دارد نقش بسیار مهمی دارد، چنان که عملیات ضد دزدی دریایی در تنگه مالاکا و سنگاپور موفقیت آمیز بوده و امضای موافقت نامه مبارزه با دزدی دریایی و راهزنی دریایی در آسیا را میان 16 کشور و تحت توجهات IMO در پی داشته است و اکنون نیز IMO تعمیم چنین ساز و کار منطقه ای را به منطقه بحران زده سومالی توصیه می کند.و بالاخره باید به تقویت تحریم وضع شده در مورد فروش اسلحه به سومالی اشاره کرد که البته رویه موجود عکس این قضیه را به اثبات می رساند. مناطق ناامن و پرخطر نقاط خاصی در میان آب های جهان هستند که با توجه به وضعیت جغرافیایی و خشکی های اطراف یا حتی نوع سیستم حکومتی کشورهای اطراف، مناطق محبوب دزدان دریایی به شمار می آیند. تنگه مالاکا، منطقه یی بین سه کشور اندونزی، مالزی و سنگاپور که دارای جزایر متعدد و فراوان است در سال های اخیر بهترین منطقه برای دزدان دریایی و ناامن ترین منطقه برای حرکت کشتی ها محسوب می شود.  آب های کشور مالزی نیز همیشه آمار بالایی از کشتی ربایی و حمله به کشتی ها را داشته است. غیر از این مناطق می توان آب های نیجریه در آفریقا و مناطقی در امریکای مرکزی و حوزه دریای کارائیب را هم نام برد.  برای کاهش آمار سرقت های مسلحانه به کشتی ها و محموله های آنها، تدابیر امنیتی خاصی اندیشیده شده و ناوهای جنگی به این مناطق خطرناک هدایت شده اند. ولی از آنجا که طبق قوانین بین المللی کشتی های تجاری، باربری و مسافربری حق حمل هیچ گونه سلاح گرم حتی برای حفظ امنیت را هم ندارند موفقیت چندانی در جلوگیری از دستبردها در دریا حاصل نشده است. مرکز بین الملل دریایی مرکز بین الملل دریایی در سال ۱۹۸۱ زیر نظر اتاق بازرگانی بین المللی تشکیل شد. این مرکز بدون انجام هیچ فعالیت تجاری، روی مسیرهای حرکت در دریاها، تبادل اطلاعات دریایی و ثبت اطلاعات مربوط به دریاها فعالیت می کند. دفتر ثبت دزدی های دریایی و مسلحانه علیه کشتی ها که در این مرکز فعال است نه تنها اطلاعات مربوط به حمله های دریایی و کشتی ربایی را ثبت می کند بلکه با استفاده از خطوط تلفن، امواج رادیویی و بی سیم به کمک کشتی هایی می رود که مورد حمله قرار گرفته اند. این دفتر با دریافت پیام های کشتی مورد حمله، موقعیت کشتی را به نزدیک ترین کشتی نظامی در آن منطقه اطلاع می دهد و از آن برای کمک به کشتی مورد هجوم کمک می گیرد. دزدی های دریایی سال ۲۰۰۷ میلادی مرکز بین الملل دریایی اخیراً گزارش کاملی با استفاده از آمار و ارقام مستند درباره کشتی ربایی و سرقت های مسلحانه در دریاها تهیه کرده و ارائه داده است. بر پایه این گزارش سرقت های دریایی از سال ۲۰۰۳ که ۴۴۵ فقره بوده است تا سال ۲۰۰۶ روند نزولی داشته و به ۲۳۹ فقره رسیده است. اما در سال ۲۰۰۷ با افزایش بیش از ۱۰درصد به ۲۶۳ فقره رسیده است.در سال ۲۰۰۷ بیشترین تعداد حمله به کشتی ها ۴۳ فقره و در آب های اندونزی گزارش شده است که البته نسبت به سال ۲۰۰۶ که این رقم معادل ۵۰ فقره بوده، کاهش داشته است. افزایش ۱۰ درصدی کل دزدی های دریایی در سال ۲۰۰۷ متوجه قاره آفریقا و به طور خاص نیجریه و سومالی است. در سال ۲۰۰۷ در نیجریه دزدان دریایی ۴۲ بار به کشتی های عبوری حمله ور شده اند در حالی که در سال ۲۰۰۶ فقط ۱۲ بار مرتکب این عمل شده بودند. سومالی نیز در سال ۲۰۰۷ سه برابر سال ۲۰۰۶ شاهد دزدی های مسلحانه بوده است. این رقم از ۱۰ به ۳۱ فقره در سال ۲۰۰۷ افزایش یافت. در میان دزدی های سال ۲۰۰۷ طبق گزارش های واصله در ۷۲ مورد دزدان مسلح به تفنگ بودند، ۶۷ مورد دزدان چاقو و سلاح سرد داشتند و در ۱۴ مورد از سایر سلاح ها استفاده کرده اند. در ۱۱۰ مورد باقی مانده نیز اشاره یی به سلاح هایی که دزدان در اختیار داشتند، نشده است. پرچم  کشتی تمامی کشتی هایی که در آب های آزاد دنیا به حمل و نقل کالا یا مسافر مشغول هستند، از پرچم کشور مالک کشتی استفاده می کنند؛ حتی اگر مالک کشتی یک بانک خارجی باشد، کشتی ملزم به استفاده از آن پرچم است. به همین دلیل ۵۰ درصد کشتی های ایرانی با پرچم کشورهای خارجی حرکت می کنند. براساس پرچم های برافراشته بر فراز کشتی ها، در سال ۲۰۰۷ تعداد ۴۲ فروند کشتی مورد حمله پرچم کشور پاناما را با خود داشته اند. پس از پاناما، ۲۸ کشتی با پرچم لیبی و ۲۳ کشتی با پرچم سنگاپور در حرکت بوده اند که مورد هجوم قرار گرفتند.با این همه در سال گذشته کشتی های آلمانی بیش از سایر کشتی ها در دنیا مورد حمله دزدان دریایی قرار گرفته اند. پس از آلمان کشتی های سنگاپوری هدف دزدان دریایی قرار گرفته اند. کشتی های سنگاپوری سال گذشته ۴۲ بار طعم مواجهه با دزدان وسارقان دردریا راچشیده اند. کشتی های مهد تمدن اروپا، یونان نیز که سال گذشته ۲۴ بار توسط دزدان دریایی تخلیه شده اند، در جدول رتبه بندی کشورهایی که کشتی هایشان قبل از رسیدن به مقصد توسط دزدان تخلیه بار شده، در رتبه سوم قرار گرفته اند.       مناطق خطرناک و ناامن دریایی در حوزه آفریقا و دریای سرخ، نیجریه، سومالی و خلیج عدن جزء ناامن ترین مناطق محسوب می شوند. با توجه به افزایش تعداد کشتی ربایی ها و سرقت های مسلحانه در منطقه در سال ۲۰۰۷ و ۹ماهه گذشته سال جاری این مناطق هم اکنون خطرناک ترین و ناامن ترین مناطق جهت کشتیرانی محسوب می شوند. با اینکه ناوها و کشتی های جنگی امریکا و اتحادیه اروپا در مسیر خلیج عدن و سومالی با تجمع و تمرکز در نقاط مختلف سعی در ایجاد دالانی امن برای عبور کشتی ها داشته اند هنوز موفقیت چندانی کسب نکرده اند و کشتی ربایی ها در منطقه کماکان ادامه دارد. طبق گزارش های منتشر شده، دزدان این منطقه مجهزترین دزدان دریایی هستند. این دزدان که برای حمله به کشتی ها از قایق های تندرو مجهز به سلاح های گرم و اتوماتیک استفاده می کنند، توسط یک «کشتی مادر» نیز پشتیبانی می شوند. داشتن این تجهیزات به دزدان این امکان را داده تا به کشتی های غول پیکر در حال حرکت نیز حمله کنند. سواحل شرقی و شمال شرقی سومالی که به آب های خلیج عدن می پیوندند ناامن ترین مناطق شناخته شده اند. طبق دستورات جدید صادر شده، ناوهای حاضر در منطقه باید حضور هر نوع کشتی و قایق در آب های منطقه را به اطلاع برسانند.در آب های امریکای جنوبی، مرکزی و حوزه دریای کارائیب؛ برزیل و پرو جزء مناطق ناامن به شمار می آیند. در سایر آب های آزاد نیز از دریای عرب نام برده می شود که اکثر حملات در آن به کشتی ها و قایق های کوچک صورت گرفته است. روش هاي مقابله با دزدان دريايي كشتي ها براي مقابله با دزدان دريايي در دريا متكي به خود و پرسنل خود مي باشند آنها با انداختن نورافكن هاي قوي بر چشم حمله كنندگان و با استفاده از شيلنگ هاي آتش نشاني و فشارقوي آب از تلمبه هاي پرقدرت با پاشيدن آب بر سر و صورت و جاهاي حساس بدن دزدان دريايي سعي مي كنند از نزديك شدن قايق ها به كشتي و بالا آمدنشان به عرشه ممانعت مي نمايند و يا با تبر سعي مي كنند طناب قلابها و چنگك هايشان را قطع كنند در بعضي از كشتي ها ملوانان و افسران مايوسانه با فرود آوردن چماق يا ميله هاي آهني بر دست و يا برق، از ورود دزدان دريايي كه در حال ورود به كشتي ، سعي مي كنند از حمله مهاجمين جلوگيري كرده و مجروحين را به دريا مي ريزند . نحوه عملكرد دزدان دريايی   1- اگر كشتي ساكن باشد در (‌لنگرگاه ،‌اسكله )‌ مشكلي براي ورود به كشتي ندارند 2- اگر كشتي در حال حركت باشد : الف ‌:‌ دزدان با قايق هاي تندرو همانطور كه در بالا شرح داده شده خود را به كشتي رسانيده و با قلاب و چنگ كه به طنابي وصل است بر كشتي سوارمي شوند . ب: دو قايق به وسيله طنابي محكم و يا بوسيله كابل به هم وصل شده و در تاريكي شب يكي در طرف راست و ديگري سمت چپ با كابل برخورد مي كنند چون كشتي ها اكثرا داراي دماغه هستند كابل روي دماغه مي افتد و سرعت حركت كشتي باعث مي شود دو قايق به سمت بدنه به هم نزديكتر شوند و سرنشينان مي توانند با چنگك به كشتي وارد شوند . اقدامات سازمانهاي بين المللي الف : برگزاري نشست قاهره بمنظور تشكيل يگان دريايي براي مقابله با دزدان دريايي . ب: موافقت وزيران دفاع ناتو در مجارستان مبني بر اعزام نيرو بر آبهاي سومالي. ج : تصويب قطعنامه جهت مبارزه با دزدان دريايي بر اساس فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد، مسئوليت صلح و امنيت بين المللي و همچنين توسل به قوه قهريه براي اعاده صله به عهده شوراي امنيت سازمان ملل متحد گذاشته شده است .شورا اخيرا بر اساس فصل هفتم منشور و طبق نامه درخواست رئيس جمهور سومالي مبني بر كمك جامعه بين المللي به اين كشور برابر مبارزه با دزدي دريايي قطعنامه 1851 در رابطه با دزدان دريايي سومالي به تصويب رساند. پيش از اين شورا پنج قطعنامه ديگر در اين زمينه تصويب كرد.1846-1844-1838-1816-1814. مفادقطعنامه 1851 الف-كشورها مجاز هستند كه جهت سركوب دزدي دريايي و نيروي مسلحانه در دريا و تمامي اقدامات لازم را در خاك سومالي بكار برند، بر اساس اين قطعنامه شورا ، تمامي كشورهايي كه قادر به مبارزه با دزدان دريايي سومالي هستند و براي اين منطقه ناوها و هواپيماهاي خود را اعزام نمايند. ب-     كشورهايي كه تمايل به همكاري در خصوص بازداشت دزدان دريايي دارند بر اساس مقررات و موافقتنامه هايي كه بين آنها و كشورهاي اخير منعقد خواهد شد افسران نظامي آنها را به منظور تسريع در امر بازپرسي و محاكمه افراد بازداشت شده در كشتي هاي خود مستقر نمايند. محل استقرار كشتي هاي دزديده شده دزدان دريايي كشتي هاي ربوده شده را جابه جا نموده و سپس تقاضاي پول مي نمايند، برخي معتقدند كه اين دزدان دريايي با گروه هاي مسلح در كشور هاي شاخ آفريقا مرتبط هستند و پولهايي كه بعنوان باج دريافت مي كنند، صرف درگيري هاي نظامي در اين منطقه مي شود و در حال حاضر دولت انتقالي سومالي فاقد نيروي دريايي و قادر به مقابله با دزدان دريايي نيست. مبلغ درخواستي دزدان دريايي از 300 هزار دلار تا 5/1 ميليون دلارمي باشد . البته شهر ايل مركز دزدان دريايي داراي چند رستوران ويژه براي تهيه غذاي ملوانان به اسارت گرفته شده است . اقدامات انجام شده توسط يگان هاي اعزامي به سواحل خليج عدن الف- تشكيل ناو رزمي CTF151  توسط نيروهاي ائتلاف و اعزام آن به خليج عدن كه در حال حاضر حدود 70 واحد شناور رزمي در اين منطقه مستقر شده و توسط ناو گروه اعزامي كشورمان ره گيري شده اند . ب- پيش بيني گريدوري با طول 493 مايل در دريا و عرض 5 مايل و گشت و نظارت واحدهاي مستقر در منطقه بر اين كوريدور.نجات كشتي ايران هادي كه حامل 230 هزار تن نفت خام در قالب دو ميليون و يكصد هزار بشكه نفت خام كه مورد تهاجم دزدان دريايي قرار گرفته بود برگ زرين ديگري به افتخارات اين نيرو افزوده و اين مساله مورد تقدير مجامع بين المللي دريايي از جمله دريافت لوح تقدير از IMO شده است. لازم به ذكر مي باشد كه كشورهايي مانند روسيه، هند ، چين و جمهوري اسلامي ايران و...بصورت مستقل عمل مي كنند و ديگر كشورهاي مطرح دنيا در قالب CTF151 اقدام مي نمايند . ج- نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران به منظور تسلط اطلاعاتي ،‌تامين امنيت خطوط كشتيراني ،‌نمايش اقتدار نيروي دريايي ايران و كسب آمادگي يگانهاي عملياتي در اجراي طرحهاي دفاعي بر اساس راهبرد عملياتي در محدوده تحت مسئوليت خود ( درياي عمان و اوقيانوس هند تا مدار 10 درجه شمالي )‌ و همچنين آشنايي با قدرت دريايي و شناخت تجهيزات ، سلاحها و توانمنديهاي كشور هاي حوزه خليج عدن ،‌ در سالهاي 88-87 ناوگروه رزمي را جهت اسكورت و همراهي كشتي هاي نفتي و تجاري خود به مناطق يادشده اعزام نموده است كه نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران بر اساس تدابير جديد فرماندهي نداجا ماموريت حضور در آبهاي بين المللي در هر كجايي كه منافع كشورمان اقتضا نمايد با اعزام اولين ناو گروه رزمي به خليج عدن و اعلام آن به مجتمع بين المللي، بطور مستقل در راه ريشه كني اين پديده ي شوم گام بلندي برداشت . كه با تلاش و جديت اين دريانوردان در طول 2 ماه وطي 12 هزار مايل دريايي ، رهگيري و رصد بالاي 700 فروند واحد شناور و 36 واحد شناور از كشورمان صورت گرفت. اهداف دزدان دريايي بنابر گزارش مرکز آماري آب هاي بين المللي از سال 1995 حملات دزدان دريايي را ثبت مي کند می توان اهداف دزدان دریایی را در دو مورد ذکر نمود: مورد اول- گروگانگيري ، به عنوان مثال در سال 2006 ميلادي 239 حمله صورت گرفت و 15 نفر در اين حملات کشته شدند. مورددوم- کشتي ها و قايق هاي مدرن و پيشرفته است.  در گذشته صنعت کشتي سازي رشد سريعي نداشت و تقريباً تمام کشتي ها، ويژگي هاي يکساني داشتند. اما امروزه با پيشرفت علم و فناوري، بعضي کشورها مي توانند کشتي ها و قايق هايي امن تر، قدرتمندتر، سريع تر يا لوکس تر بسازند. دزدان دريايي جديد با فتح اين کشتي ها و بيرون کردن تمام خدمه، کشتي ها و قايق هاي مسروقه را به بنادر ممنوعه منتقل کرده با جعل اسناد و حذف ويژگي هاي مربوط به مالکيت، آنها را به فروش مي رسانند. در حال حاضر فروش کشتي هاي لوکس و گران قيمت، بهترين منبع درآمد آنهاست     معروف ترين دزدان دريايي جهان آنه بوني معروف ترين دزد دريايي زن در دنيا او زني بود که در جامعه کاملاً مردانه دزدان دريايي توانست شهرت و ثروت فراواني به دست آورد. اما بالاخره توسط يک دزد دريايي ديگر که در خدمت حاکم جامائيکا بود دستگير شد. بزرگ ترين حسرت زندگي آنه، زندگي در کنار خانواده بود. آنه حاصل رابطه نامشروع قاضي ويليام کومارک معروف با خدمتکار روستايي منزلش بود. مري رد اين دزد دريايي زن، سال هاي سال مثل يک مرد زندگي کرد و حتي نزديک ترين کاپيتان ها به وي نيز نمي دانستند، مري زن است نه يک مرد حيله گر و بي رحم! وي پس از دستگيري ادعا کرد حامله است تا بتواند بيشتر زندگي کند و شايد راه فراري از زندان بيابد بارتولوميو رابرتز آخرين چهره سرشناس دوران شهرت دزدان دريايي که توانست رکورد غارت 400 کشتي تجاري را به دست آورد. رابرتز به جسارت و بي رحمي بسيار معروف بود. بنجامين هورني گلد يکي از معروف ترين دزدان دريايي اروپا که در سال هاي پاياني عمرش به حکومت هاي مرکزي اروپا و مخصوصاً باهاماس کمک کرد دزدان دريايي خطرناک را يک به يک از سر راه بردارند. او به خوبي تاکتيک ها و حقه هاي همکاران سابق خود را مي شناخت و به سرعت به ثروتي کلان دست يافت. اما در يک سفر دريايي آرام، ناگهان گرفتار توفان شد و جان خود را از دست داد. ريش مشکي ريش مشکي خطرناک ترين دزد دريايي آمريکا زير دست هورني گلد به يک جاني حرفه اي بدل شد تا جايي که هنوز هم او را به عنوان مخوف ترين دزد دريايي کارائيب مي شناسند؛ مردي کريه و بي رحم که بارها ملوانان و خدمه کشتي خود را تنها به خاطر اشتباهات کوچک به قتل رسانده و هميشه براي فتح کشتي هاي دولتي حريص بود. کاليکو راکهام جک اين دزد دريايي انگليسي بارها توانسته بود در جنگ با دزدان دريايي خطرناک تر پيروز شود و از حقه هاي نظامي کثيفي استفاده مي کرد. چارلز وين يک دزد دريايي جسور که هميشه کشتي هاي تجاري انگليس را هدف قرار مي داد و در نهايت به دست سربازان ملکه کشته شد چئونگ پو تساي اين دزد دريايي معروف چيني را همه به خاطر گنج مخفي اش مي شناسند. او تمام اموال و طلاهاي مسروقه را به صورت گنجي افسانه اي در غاري مخوف در جزيره چئونگ چائو مخفي کرده بود. چئونگ توانست 600 کشتي را فتح کند ولي در نهايت به خاطر يک ازدواج نامناسب بسياري از افراد وفادار به چئونگ وي را ترک کردند. ادوارد انگلند اين دزد دريايي ايرلند را شايد بتوان بهترين دزد دريايي ناميد. چون او با وجود موفقيت هاي فراوان در غارت کشتي هاي تجاري، در حمله به کشتي هاي مسافري هميشه دلرحم و باملاحظه بود و جنايات و وحشيگري هاي ساير دزدان دريايي را تکرار نمي کرد. هاول ديويس ديويس را مي توان مهندس دزدان دريايي ناميد. او به جاي استفاده از زور بازوي خدمه يا قدرت آتش کشتي و ادوات جنگي، هميشه از هوش سرشار خود براي فتح کشتي با کمترين تلفات استفاده مي کرد و با نقشه هاي مکارانه خود به سادگي به اهداف پليدش مي رسيد. پالز گريو ويليامز ويليامز در سال هاي پاياني عمر خود به جرگه دزدان دريايي پيوست. او که سابقه خدمت در ارتش را داشت، عاشق هيجان و ماجراجويي هاي زندگي يک دزد دريايي بود مراجع قانونی محدوديت هاي قانوني جهت تعقيب‌ قانوني‌ افرادي كه در آبهاي بين المللي دستگير شده اند وجود دارد. كشورها هنوز در اعمال قانون دريايي، قانون بين المللي و قانون خوشان كه باعث مي شود از لحاظ اعمال قانون نسبت به اتباع خود دچار محدوديت شوند، در حال كشمكش و منازعه هستند. طبق اظهار نظر كارشناسان، هدف در مسائل مربوط به دزدي دريايي« تحذير و از بين بردن» دزدي دريايي است، و دزدان دريايي بعد از بازداشت و بازجويي، خلع سلاح شده و آزاد شده اند. حال با توجه به ميليون ها دلار منافع موجود، انگيزه كمي براي توقف دزدي دريايي توسط اين افراد خواهد بود.  پيگرد قانوني به چند دليل بندرت اتفاق مي افتد. تقريبا قوانين جديدي در مورد دزدي دريايي وجود ندارد. هلند از قوانين قرن 17 ميلادي جهت پيگرد قانوني دزدي در دريا استفاده مي كند. كشتي هاي جنگي كه دزدان دريايي را دستگير مي كنند هيچ قانوني جهت محاكمه آنها ندارند و ناتو هم هيچ خط مشي براي بازداشت آنها ندارد. پيگرد قانوني نيازمند صرف زمان زياد و تلاش سختي جهت فراهم كردن مدارك و شواهد و يافتن مترجم مي باشد و كشورها نسبت به زنداني كردن اين دزدان تمايل نشان نمي دهند زيرا هزينه و خطر زنداني كردن اين افراد به مراتب بيشتر از رها كردنشان است. در مقابل ايالات متحده داراي قانوني براي زنداني كردن دزد دريايي كه در هر نقطه از آبهاي بين المللي صرفنظر از مليت دزد يا قربانيان مبادرت به دزدي نمايد دارد، «همانطور كه درحقوق بين الملل تعريف شده است». پيتر ليزن استاد دانشگاه جورج ماسون پيشنهاد مي كند كه سازمان ملل آبهاي ساحلي سومالي و قسمت بين المللي خليج عدن را به يك شركت خصوص بفروشد تا شركت مزبور اقدام به تامين امنيت منطقه مزبور در مقابل عوارض دريافتي از كشتي ها يا خطوط كشتيراني كه از آن منطقه عبور مي كنند، نمايد. اقدامات مربوط به حفاظت  و افزايش گشت زني  اولين و مهمترين عامل در مقابله با دزدي دريايي جلوگيري از روياروي با آنهاست. اين امر را مي توان با استفاده مداوم از رادار همراه با شكل هاي پيشرفته تر آن(مانند BAE Systems HF SWR, BAE Systems PRISM) امكان پذير ساخت. به علاوه، در قرن 20 در حاليكه عرف در زمان صلح مسلح نبودن كشتي هاي تجاري است، ايالات متحده اخيرا قوانين را تغيير داده است، بطوريكه بهترين عمل قرار دادن تيمي از نيروهاي امنيتي خصوصي در كشتي مي باشد. بعلاوه به خود خدمه كشتي مي توان آموزش استفاده از سلاح، تيراندازي به منظور اعلام هشدار و مهمات با قدرت تخريب كم و.... در آبهاي بين المللي داد. در نهايت همانند آموزش جنگ افزار، مي توان از سلاح هاي كنترل از راه دور نيز روي يك كشتي استفاده كرد. ديگر اقداماتي كه كشتي ها مي توانند بمنظور محافظت از خود در برابر دزدي دريايي انجام دهند عبارتند از ايجاد يك ديواره بلند يا استفاده از تدابير امنيتي جهت جلوگيري از آمدن دزدان روي عرشه مانند استفاده آب داغ، جريان الكتريسيته، كف هاي لغزنده وغيره. درآخر،در موقعيت هاي ضروري مي توان از ناوچه هاي جنگي حاضر در آن محدوده كمك خواست. در بعضي از مناطق مانند حوالي سومالي نيروي هاي دريايي كشورهاي مختلفي حضور دارند كه قادرند از حملات دزدان به كشتي هاي تجاري جلوگيري كنند. همچنين به منظور گشت زني در سواحل خطرناك (ويا پايين نگاه داشتن هزينه هاي مالي ) از روبات هايي كه از طريق كنترل از راه دور هدايت مي شوند و UVS ها نيز گاهي استفاده مي شود. همچنين ارتش ايالات متحده گاهي از هواپيماهاي بدون سرنشين كه از خشكي يا كشتي هدايت مي شوند استفاده مي كند.     تفاوت دزدی دریایی ومهاجمان تجاری (Commerce raiders) فعالیتي است مشابه دزدی دریایی كه در زمان جنگ اجرا مي شود و شامل کشتی های جنگی استتار شده می باشد كه به مهاجمان تجاری یا بازرگانی خوانده مي شوند و بعد از نزديكي به کشتی های تجاری دشمن ناگهان بروي آنها آتش گشوده و حمله ور می شوند. مهاجمان تجاری بطور موفقیت آمیزی طی انقلاب آمریکا بكار گرفته شدند. در طول جنگ داخلی آمریکا اتحادیه چندین مهاجم تجاری را که مشهورترین آن CSS Alabama بود، گسيل داشت. طی جنگ جهانی اول و دوم، آلمان نيز از این تاکتیک ها در اقیانوس اطلس و هند استفاده نمود. از آنجایی که کشتی های نیروی دریایی ماموریت يافته بطور آشكار حملات خود را انجام مي دادند نبايد آنها را بعنوان دزدان دريايي يا حتي دزد دريايي دولتي(privateers) محسوب نمود، اگرچه نيروي هاي متخاصم بطور متقابل همديگر را به اين نام مي شناختند؛ در مهاجمان تجاري، كشتي جنگي خود را بشكل كشتي تجاري استتار مي كند و لي در دزدي دريايي دولتي، كشتي تجاري مسلح شده و آمادگي جنگي پيدا مي كند. قانون بین المللی دزدی دریایی تبصره ایی در قانون بین المللی به شمار می رود كه عموما بعنوان اولين و قديمي ترين حكم احضار در مفهوم قضاوت جهاني تلقي مي شود. دزدی دریایی بعنوان نوعي از نقض حقوق ديگران در نظر گرفته شده است، و یک هنجار قراردادي قطعی بین المللی است که دولت ها باید از آن حمایت کنند. آنهايي كه در آب های آزاد مرتكب دزدي، ممانعت از تجارت، و به مخاطره انداختن ارتباطات دريايي مي شوند بوسيله كشورهاي مستقل صاحب دولت بعنوان دشمنان بشريت (hostis humani generis) شناخته مي شوند. در قانون ايالات متحده، پيگرد قانوني جرم دزدي دريايي در قانون اساسي آن به شرح زير مصوب شده است: كنگره بايد قدرت تعريف و تعيين مجازات مربوط به جرائم و جنايات دزدي دريايي صورت گرفته در آبهاي بين المللي و جرائم خلاف حقوق بين الملل را داشته باشد. در قوانين دريايي انگلستان، در قرون وسطي دزدي دريايي بعنوان يك خيانت كوچك تعريف شده و متخلفين را طبق آن احتمالا به دار آويخته يا محكوم به مثله شدن(چهار قسمت شدن) مي كردند. دزدي دريايي در زمان هنري هشتم دوباره بعنوان يك جنايت مجدداً تعریف شد. در هر دو حالت، دزدي دريايي در دادگاه هاي عالي دريايي مسموع و قابل فهم بودند. قضات و مقامات دریایی انگلستان تاکید به این داشتند که نه ایمان و نه سوگند، هيچكدام برای دزدان دریایی مطرح نیست يعني پيماني كه مي بندند و سوگندي كه مي خوردند به لحاظ قانوني الزام آور نيست. دزدان دريايي بطور قانوني در زمان جنگ توسط كساني كه آنها را اسير كرده بودند با تشكيل دادگاه مختصري اعدام مي شدند. در عمل، اسناد و مدارك موجود از خلاصه دادرسي ها و ابطال قسم ها و پيمانها نشان دهنده اين است كه گويا اين اعمال در رابطه با دزدان دريايي معمول نبوده است. از آنجایی که دزدی دریایی اغلب خارج از آبهای ساحلي هر دولتي انجام می گیرد، تعقیب دزدان دریایی از سوی دولت های مستقل، وضعیت قانونی پیچیده ایی را نمایش می دهد. تعقیب دزدان دریایی در آب های آزاد، نقض آزادی قراردادي آب هاي آزاد محسوب می شود. با این وجود، بواسطه حوزه قضايي جهانی در اين جرم، مي توان دزدان دریایی را بدون اعتراض از طرف دولت صاحب پرچم کشتی دزدان دریایی مورد پيگرد قرار داد. اين امر نشانگر اصل استثنايي مي باشد(با توجه به اينكه قضاوت درباره فردي كه از حوزه قضايي كشور خود خارج شده است ممكن است بي اثر شده و بي كيفر باقي بماند). در سال 2008 وزارت امور خارجه انگلستان به نيروي دريايي خود توصيه كرد كه دزدان دريايي بعضي از ميليت هاي خاص را بازداشت نكند، زيرا ممكن است آنها با توجه به اينكه قوانين كشور خود مجازات قضايي چون اعدام و قطع عضو را براي جرائم مربوط به دزدي دريايي در نظر مي گيرد، از قوانين و مقررات حقوق بشري كه در انگلستان مصوب است، بعنوان راه گريز استفاده كنند.       اعمال صلاحیت بین المللی برای محاکمه ی دز دان دریایی سومالی صلاحیت بین المللی عبارت است از اعمال صلاحیت مراجع بین المللی براساس مقررات خاص تعیین شده در اسانامه ی این مراجع می باشد. تاسیس دادگاه های نورنبرگ،توکیو،یوگسلاوی سابق، رواندا،سیرالئون ودیوان کیفری بین الملی شاهد مثال مراجع بین المللی است که با قواعدمشخص وتعیین شده به اعمال صلاححیت بین المللی می پردازد. یکی از راه حل های مطرح شده در خصوص تقویت ساختار قضایی در برخورد باجرم دزدی دریایی در سواحل سومالی و خلیج عدن، بررسی امکان محاکمه ی مظنونان به ارتکاب دزدی دریایی نزد یک دادگاه بین المللی و اعمال صلاحیت بین المللی است.  برخی از مراجع بین المللی برای رسیدگی به جرم دزدی دریایی الف- صلاحیت برخی از مراجع بین المللی برای رسیدگی به  جرم دزدی دریایی در خصوص صلاحیت دیوان کیفری بین المللی دادگستری برای رسیدگی به جرم دزدی دریایی می توان این گونه استدلال نمود که ازانجا که مستفاد از بندیک ماده34 اساسنامه ی دیوان، تنها دولت ها حق رجوع به دیوان وطرح دعوا در آن را دارند و اشخاص خصوصی اعم از حقیقی یا حقوقی نمی توانند مدعی یا مدعی علیه دعوا قرارگیرند و به علاوه موضوع اختلافات امور حقوقی می باشد، صلاحیت دیوان بین المللی دادگستری برجرم مذکور متفی می باشد. ب- نفش ورای امنیت سازمان ملل متحد در اعمال صلاحیت جهانی در سواحل سومالی و خلیج عدن  شورای امنیت در قطعنامه ی 1851 خودکه در ارتباط با بحران دزدی دریایی در سونالی صادر نموده، از همه ی دولت ها خاسته است،تمام اقدامات لازم و مقتضی را برای سرکوبی اقدانات دزدی دریایی و راهزنی مسلحانه در دریا اتخاذ نمایند. به علاوه شرط رضایت دولت انتقالی سومالی را برای ورود به آب سدزمینی سومالی پیش از هرگونه تلاش دولت ها برای تعقیب،مقررنمود.     رویه قضایی کشورها در محاکمه ی دزدان دریایی در راستای مقابله با دزدی دریایی برخی از کشورها از قبیل استرالیا، دانمارک، مصر،اقدامات متحدعربی، باهاماس، یونان،بلژیک، ایتالیا، اسپانیا،اروگوئه،کوبا، فنلاند،جامائیکا، ژاپن، کنیا،لتونی، مکزیک، نیوزلند، نروژ، فیلیپین،هلند، روسیه،چین، قبرس،تانزانیا وایالات متحده آمریکا به جرم انگاری پدیده دزدی دریایی در قوانین داخلی خود همت گمارده اند. دراین میان، برخی از کشورها پس از دستگیری و پیگردقانونی متهمین به ارتکاب دزدی دریایی، به محاکمه ی آنان در دادگاه های داخلی خودپرداخته اند. بخش عمده ی محاکمات دزدی های دریایی و راهزنی مسلحانه علیه کشتی ها در سواحل سومالی در کشورهای کنیا و سیشیل و به موجب موافقت نامه های معاضدت قضایی منعقده میان دولت های دستگیر کننده ی دزدان به ویژه اتحادیه ی اروپا،آمریکا،انگلستان و دانمارک با کشورهای اشاره شده صورت می پذیرد. رویه قضایی ایالات متحده آمریکا در محاکمه ی دزدان دریایی مطالعه ی رویه ی قضایی ایالات متحده در این ارتباط نشان می دهد که در دو قضیه ی مجزا در دادگاه منطقه ای ایالات متحده آمریکا در ناحیه شرقی ایالت ویرجینیا، یازده تن از متهمین به ارتکاب دزدی دریایی و جرایم ارتکابی همراه با آن در آب های آزاد واقع در نزدیکی سواحل سیشیل و خلیج عدن مورد محاکمه و تعقیب کیفری قرار گرفتند. رویه  قضایی سایرکشورها در محاکمه ی دزدان دریایی بر مبنای اطلاعات مندرج در گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد مورخ پازدهم ژوئن 2011 درخصوص امکان سنجی تاسیس محاکم ویژه مقابله با دزدی دریایی سومالی، تاکنون بیست کشور جهان به محاکمه و تعقیب کیفری 1011 تن از اشخاص مظنون به دزدی دریایی همت گماشته اند.  این کشورها به ترتیب بیشترین تعداد محاکمه ی دزدان دریایی عبارتنداز: سومالی، یمن، کنیا، هند، سیشیل، مالدیو، هلند، ایالات متحده آمریکا، فرانسه ، عمان، ماداگاسکار، تانزانیا، آلمان،امارات متحده عربی،مالزی،کومور،جمهوری کره، ژاپن، اسپانیا و بلژیک. ملاحظات حقوق بشری در اعمال صلاحیت بردزدان دریایی الف-تاکید شورای امنیت بر رعایت حقوق بین الملل بشر دزدان دریایی  شورای امنیت سازمان مللل متحد در قطعنامه هایی که بر مبنای فصل هفتم منشور صادر نموده از همه ی دولت ها وبه ویژه دولت های صاحب پرچم ، دولت های صاحب بند ودولت های ساحلی، دولت های متبوع قربانیان و مرتکبان دزدی دریایی یا راهزنی مسلحانه در دریا و دیگر دولت هایی که طبق حقوق بین الملل و مقررات داخلی واجد صلاحیت می باشند درخواست می کند که در تعیین صلاحیت و در تحقیق و تعقیب افراد مسئول در اعمال دزدی دریایی و راهزنی مسلحانه نزدیک سواحل سومالی،منطبق با حقوق بین الملل قابل اعمال از جمله حقوق بشر بین المللی ، همکاری کنندو در کنار سایر اقدامات، از طریق نظارت و همکاری سازماندهی شده در ارتباط با افراد تحت صلاحیت وکنترل خود، نظیر قربایان، شهود وافرادی که در نتیجه ی عملیات مبتی بر این قطعنامه بازداشت شده اند،مساعدت نمایند. ب- موانع و مشکلات حقوق بشری در مبارزه با دزدان دریایی مشکل مربوط به رعایت حقوق بشر، یکی از مهم ترین عوامی  ایجاد بی کیفری و عدم تمایل دلت ها به مبارزه با دزدی دریایی است. از جمله ی این مشکلات، تضمینات مربوط به دادرسی منصفانه شامل هزینه ای مربوط به احضار وکیل و خدمات ترجمه برای متهمین خارجی، انتقال شهود محاکمه و مدارک به محاکمه ی بیگانه، شناسایی متهمین توسط خدمه ی کشتی های ربوده شده که اکنون به مملکت خود بازگشته اند، مشکلات مربوط به حضور شاهد وهیات منصفه است. تضمینات دادرسی منصفانه به موجب کنوانسیون منع اعمال غیر قانونی علیه امنیت دریانوردی مصوب1988، در تمام دادرسی های مربوط به دزدی دریایی ، رعایت مجموعه ی حقوق دادرسی منصفانه و از جمله حق خوانده راجع به آگاهی از وضعیت اتهام و حق ملاقات با نماینده ی کشور متبوع متهم بدون تاخیر الزامی است. 1-     حق حضور فوری نزد مقام قضایی صلاحیت دار 2-     حق محاکمه ی فوری 3-     حق متهم برای محاکمه در معیت یک هیات منصفه ودر یک دادگاه صلاحیت دار، مستقل و بی طرف که به موجب قانون تاسیس شده 4-     حق متهم برای کسب اطلاع راجع به اتهامات وارده برخود به جهت آن که بتواند در مدت زمان کافی درصدد دفاع از خود برآید 5-     اصل بربرائت متهم می باشد. 6-      حق تجدید نظر مجازات توسط یک محکمه ی عالی در کنیا              منع شکنجه و رفتار غیرانسانی و توهین آمیز به موجب تعهدات حقوق بشریف دولت ها نباید متهمین را به کشوری که درآن ها با خطر جدی رفتار ممنوع شده مواجه می شوند،مسترد نمایند. راه کارهای پیش گیری و مقابله با دزدی دریایی در سواحل سومالی وخلیج عدن الف-تقویت توانمدی های نظامی، حقوقی و سیاسی منطقه ی شاخ آفریقا ب- تقویت حضور نظامی موثر در منطقه پ-تقویت توان مندی های حقوقی – سیاسی منطقه ج-حمایت موثر ازنیروهای حافظ صلح اتحادیه ی آفریقا د-افزایش ظرفیت های حقوقی و قضایی منطقه راه کارهای تقویت امنیت دریانوردی الف- اقدامات پیشگیرانه جهت ممانعت از ورود دزدان دریایی به کشتی ب-آموزش و راهنمایی فرمانده، خدمه و مالکان کشتی در مورد اتخاذ تدابیر امنیتی پ-تجهیز کشتی های تجاری به تسلیحات دفاعی و نظامی راه کارهای تکنولوژی ایمنی دریایی الف-استفاده از فرستنده های رادیویی و سازکار ردیابی ماهواره ای ب- استفاده از ابزار صوتی با قدرت مخابره بالا پ- استفاده از سازکار شناسایی و ردیابی کشتی ها با دامنه ی سیع تنظیم چارچوب حقوقی مناسب برای مقابله با دزدی دریایی الف-تقویت قانون گذاری بین المللی برای مقابله با دزدی دریایی ب-الزام دولت ها به دستگیری، تعقیب و محاکمه ی دزدان دریایی نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران و دزدی دریایی درارتباط با بحران دزدی دریایی و نقابله با آن در نظام حقوقی ایران، قانون مجازات اسلامی ایران در بخش تعزیرات مصوب 1375 متضمن موادی است که مفاد آن در نگاه اول ممکن است با برخی از مصادیق دزدی دریایی قابل انطباق به نظر برسد، اما با کمی دقت در می یابیم این مواد با توجه به سیاق عبارات و سوابق فقهی مربوط، ن.عا ناظربه جرم راهزنی در طرق و شوارع است و ارتبای با دزدی دریایی و راهزنی مسلحانه علیه کشتی ها در دریا ندارد.               پا نوشت 1-بندالف ماده ی101 کنوانسیون 1982 حقوق دریا. بندهای  ب وج ماده ی 101 در ادامه دو عمل دیگر را هم از مصادیق دزدی دریایی می داندکه عبارتنداز:ب)هرنوع مشارکت داوطلبانه در عملیات یک کشتی یا هواپیما باآگاهی از این حقیقت که آن راتبدیل به یک کشتی یاهواپیمای دزدان دریایی می کند.ج)هرعمل تحریک آمیز یاتسهیل اداری هرعمل موصوف در بند الف وب 2- ازقبیل جنایت نسل کشی،جنایات علیه بشریت،جنایات جنگی وجنایات علیه صلح (جنگ تجاوزکارانه) 3- ازجمله مصادیق جرایم جنگی عبارتنداز: الف- نقض معاهدات نو ازقبیل شکنجه یا رفتارغیرانسانی،قتل عمدباایجاد جراحات و صدمات سنگین به بدن وسلامتی شخص،تخریب افراطی وتملک غیرقانونی دارایی ،استفاده ی اجباری از زندانی جنگی به عنولن خدمت در نیروی متخاصم،محروم کردن زندانی جنگی از یک محاکمه ی منصفانه،تبعید،حبس،باانتقال غیرقانونی،گروگانگیری ب- اقداماتی در رابطه با نبردهای بین المللی شامل:حمله به غیرنظامیان،حمله به افرادی که در جهت بشردوستانه خدمت می کنند یا حمله به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل،کشتن رزمنده ای که تسلیم شده است،شوء استفاده از پرچم آتش بس،تبعید ساکنان یک منطقه ی اشغال شده،استفاده از سلاح های سمی،سو استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپرجنگی وسوء استفاده نظامی از کودکان ج-اقداماتی ذر رابطه با نبردهای داخلی شال:قتل،خشونت،رفتارتحقیرآمیزوشکنجه،حمله به غیرنظامیان،کارمندان نهادهای بشر دوستانه یاحامیان صلح سازمان ملل،گروگانگیری،اعدام،غارت،تجاوز،برده داری جنسی و اعمال مشابه 4-ipso facto                         منابع 1-     کامران هاشمی،تدابیرجامعه ی جهانی در مقابله با جرایم بین المللی دریایی(پایان نامه ی کارشناسی ارشد رشته حقوق بین الملل ،دانشگاه تهران،1380)صص13و14 2-     مونا ابراهیم نظری، سومالی،هوای سربی دریا،پیام دریا،175،آذر1387،ص69 3-     تقی زاده،زکیه،تحول مقابله با دزدی دریایی ازمنظرحقوق بین الملل،انتشارات گنج دانش،چاپ اول،تهران،1391 4-     مصلحی،مهرداد،فرهنگ حقوقی فارسی- انگلیسی،انتشارات قلم،1384 5-     کنوانسیون 1982 حقوق دریاها 6-      قربان پور،محمدف تحلیل عملکرد جامعه ی بین المللی در پاسخ به اقدامات دزدان دریایی در سواحل سومالی و خلیج عدن،مجله ی حقوقی بین المللی،نشریه ی مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری، سال بیست وششم ، شماره ی 41 ،1388،ص217 7-     حیدری،امیرقائدی ، دزدان دریایی از دیروز تا به امروز،شبکه اطلاع رسانی مانا، 22/11/1389 8-     دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا،www. fa.wikipedia.org 9-     ميرزاپور، مهيار ،پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و هنری نور راسخون 10-  سیاری ،حبیب‌الله ،همه چیز درباره دزدی دریایی،17/7/1389 11- طهماسبی،رضا، افسانه دزدان دریایی در دنیای واقعی ،پایگاه اطلاع رسانی تابناک، tabnak.ir www. 12- بررسي معضل دزدان دريايي، پایگاه اطلاع رسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران،aja.ir www. 13- باقری محمود آبادی،علی،دزدی نوین دریایی چالش جدید جامعه ی جهانی اهمیت قضایی بین المللی،31/7/1389 ، 14- ضیایی بیگدلی ، محمد رضا، حقوق بین الملل عمومی ،انتشارات گنج دانش ، چاپ بیست و دوم،1384  15- محمدی،مهرداد،دزدی دریایی درآب های سومالی ازمنظر حقوق بین الملل،www.yaserziaee.blogfa.com